Letselschade.nu 250626 Stad Gent schuldig aan dodelijke boomongevallen tijdens storm Ciarán
- Meer over dit onderwerp:
Letselschade.nu 250626 Stad Gent schuldig aan dodelijke boomongevallen tijdens storm Ciarán
De Belgische stad Gent is door de rechtbank schuldig bevonden aan de dood van twee mensen en het verwonden van twee anderen tijdens storm Ciarán. Volgens de rechtbank was sprake van structurele gebreken in het beleid voor parkbomen. Daardoor bleven twee gevaarlijke bomen jarenlang onopgemerkt, terwijl zij volgens een deskundige ook bij normale weersomstandigheden hadden kunnen afbreken.
De uitspraak gaat over twee ernstige incidenten op 2 november 2023. Op het Henri Storyplein in Gent raakten rond 11.00 uur twee kinderen gewond toen een tak van een boom afwaaide. Een van de kinderen overleed later in het ziekenhuis. Later die dag brak in het Citadelpark de kruin van een boom af langs een wandelpad. De boomkruin kwam terecht op een Duitse toeriste en haar dochter. De toeriste overleed, haar dochter raakte gewond.
Bomen al jarenlang aangetast
Na de ongevallen stelde het parket een boomdeskundige aan. Uit dat onderzoek bleek dat beide bomen al jarenlang waren aangetast door de tonderzwam. De boom in het Citadelpark was volgens de deskundige al zeker drie tot vier jaar aangetast. De boom op het Henri Storyplein verkeerde al minstens vijf jaar in slechte staat.
Volgens de deskundige was de slechte toestand bij een visuele controle onmiddellijk zichtbaar geweest. Hij concludeerde bovendien dat de bomen zo slecht waren dat de tak of boomkruin niet alleen tijdens stormweer, maar ook onder normale weersomstandigheden had kunnen afbreken.
Rechtbank: verhoogde waakzaamheid was nodig
De rechtbank toetste het handelen van de Stad Gent aan wat van een normaal voorzichtige en zorgvuldige gemeente in dezelfde omstandigheden mocht worden verwacht. Daarbij woog zwaar mee waar de bomen stonden: de ene boom bij een speeltuin en op een terrein waar speelpleinwerking in opdracht van de stad plaatsvond, de andere langs een drukbezocht wandelpad in het Citadelpark.
Volgens de rechtbank had juist op die locaties sprake moeten zijn van verhoogde waakzaamheid. Een professionele controle had de slechte staat van de bomen en het verhoogde risico op ernstige schade aan het licht kunnen brengen.
Geen systematische opvolging van parkbomen
De rechtbank stelde vast dat de Stad Gent voor straatbomen een beter uitgewerkt controlesysteem had dan voor parkbomen. Voor parkbomen bestond op het moment van de feiten geen systematische of gestructureerde opvolging, behalve wanneer een boom al als ‘attentieboom’ was aangeduid.
De twee betrokken bomen waren bij de groendienst niet bekend als attentieboom. Dat vond de rechtbank onaanvaardbaar, juist omdat het ging om parkbomen op plaatsen met een verhoogd veiligheidsrisico. Volgens de rechtbank mag een gemeente zich er niet achter verschuilen dat het onmogelijk is om alle parkbomen systematisch te controleren. Voor risicovolle parkbomen bij wandelpaden, speeltuinen en eigen activiteiten moet volgens de rechtbank in ieder geval een professionele en systematische controle bestaan.
Causaal verband met overlijden en letsel
Het Openbaar Ministerie had de Stad Gent vervolgd voor ‘onopzettelijke doding en het toebrengen van onopzettelijke slagen of verwondingen’. Daarbij werd de stad verweten dat zij onvoldoende voorzichtig was geweest, onder meer door gebrekkige controle en gebrekkig onderhoud van de bomen. Ook was gewezen op een mogelijk gebrekkig communicatiebeleid rond het afsluiten van parken tijdens de storm.
De rechtbank hoefde dat tweede verwijt niet verder te beoordelen, omdat het gebrekkige parkbomenbeleid al voldoende was om tot aansprakelijkheid te komen. Volgens de rechtbank bestaat er geen twijfel dat de structurele gebreken in het parkbomenbeleid in causaal verband staan met het overlijden van twee mensen en het letsel van twee anderen.
Alleen eenvoudige schuldigverklaring mogelijk
Omdat de Stad Gent een publiekrechtelijke rechtspersoon is, kon de rechtbank volgens het Belgische strafrecht geen gewone straf opleggen. De rechtbank sprak daarom een eenvoudige schuldigverklaring uit.
Dat betekent niet dat de zaak zonder financiële gevolgen blijft. De rechtbank veroordeelde de Stad Gent op burgerlijk gebied tot betaling van schadevergoedingen aan verschillende burgerlijke partijen. Het totaalbedrag bedraagt 267.155,19 euro, vermeerderd met een ‘rechtsplegingsvergoeding’ van 10.988,37 euro.
Aan de dochter van de overleden Duitse toeriste, die zelf ook gewond raakte, is een voorlopige schadevergoeding van 70.000 euro toegekend. Voor haar volledige schade wordt nog een gerechtelijk deskundige aangesteld.
Gent in beroep
De stad Gent legt zich niet neer bij de uitspraak en tekent beroep aan. De stad vreest dat het vonnis ook andere overheden kwetsbaar maakt wanneer er ongevallen gebeuren tijdens een storm. Tegelijk benadrukt ze het leed van de slachtoffers te blijven erkennen. Door het beroep is de veroordeling niet definitief en buigt het hof van beroep in Gent zich opnieuw over de zaak.