RBDHA 290426 geen letsel; regres; autohoogwerker ziet gracht aan voor weg; weginrichting was onrechtmatig gevaarzettend; gemeente aansprakelijk

5.1.

Bij de beoordeling van de door Allianz gestelde aansprakelijkheid van de gemeente als wegbeheerder voor de gevolgen van het ongeval is het volgende van belang.

5.2.

Een wegbeheerder is op grond van artikel 6:174 BW aansprakelijk voor schade wanneer de weg een gebrek kent en het gevaar dat daardoor ontstaat zich ook verwezenlijkt. Er is sprake van een gebrek als de weg niet voldoet aan de eisen die men daaraan in de gegeven omstandigheden mag stellen. Daarnaast kan de wegbeheerder aansprakelijk zijn op grond van artikel 6:162 BW. Hierbij moet het gaan om een schending van de zorgplicht van de wegbeheerder, in die zin dat de toestand van de weg de veiligheid van personen en zaken dermate in gevaar heeft gebracht dat dit als gevaarzettend moet worden aangemerkt. Bij beide typen aansprakelijkheid draait het om de eisen die vanuit een oogpunt van veiligheid aan de weg moeten worden gesteld, en gelden de volgende uitgangspunten:

a. geschreven (veiligheids)normen zijn relevant, maar niet beslissend; het feit dat de wegbeheerder zich aan de voorschriften heeft gehouden, staat dus niet altijd aan aansprakelijkheid in de weg;

ook ongeschreven gedragsnormen zijn van belang; dit betreft een weging van de hierna te bespreken ‘Kelderluikfactoren’;

niet iedere kans op schade verplicht de wegbeheerder tot het treffen van maatregelen.5

5.3.

Als de wegbeheerder wist van een gevaar of als hij dit had behoren te kennen, zijn voor de beoordeling van zijn aansprakelijkheid de zogenoemde Kelderluik-criteria van belang:6 (i) in hoeverre is het waarschijnlijk dat een weggebruiker niet de vereiste oplettendheid en voorzichtigheid in acht zal hemen, (ii) hoe groot is de kans dat daaruit ongevallen ontstaan, (iii) hoe ernstig kunnen de gevolgen zijn, en (iv) in hoeverre is het nemen van veiligheidsmaatregelen bezwaarlijk voor de wegbeheerder. Dit alles moet de rechter invullen aan de hand van de concrete omstandigheden van het geval, waarbij onder meer betekenis toekomt aan de beleidsvrijheid die de gemeente als wegbeheerder heeft en de financiële middelen die haar ter beschikking staan.

5.4.

Tegenover de zorgplicht van de gemeente als wegbeheerder staat de verplichting van de weggebruiker om – kort gezegd – voorzichtig te zijn (“de in zijn algemeenheid te vergen voorzichtigheid in acht te nemen”).

5.5.

5.6.

De gemeente heeft niet betwist dat het ten tijde van het ongeval nevelde; de rechtbank gaat er daarom vanuit dat dit zo was.

5.7.

5.8.

Gelet op de gemotiveerde betwisting door de gemeente is niet komen vast te staan dat zij ten tijde van het ongeval wist dat enkele maanden eerder op dezelfde plek een bestelbusje de gracht was ingereden. Er kan dus niet worden gezegd dat de gemeente moedwillig een haar bekende gevaarlijke situatie heeft laten voortbestaan.

5.9.

De rechtbank is wel van oordeel dat de gemeente had behoren te weten dat de weginrichting ter plaatse van het ongeval gevaarzettend was. Dit oordeel berust op de volgende overwegingen.

5.10.

Gelet op het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat de gemeente extra maatregelen had moeten nemen om weggebruikers op de aanwezigheid van de gracht te wijzen. Zij had bijvoorbeeld een waarschuwingsbord, straatmeubilair of markeringen kunnen plaatsen, of zij had de trottoirband het einde van de rijbaan duidelijker kunnen laten markeren. Dergelijke veiligheidsmaatregelen waren – in verhouding tot het gevaar dat moest worden afgewend – relatief eenvoudig te nemen, niet al te kostbaar en hadden de kans op verwezenlijking van gevaar in aanzienlijke mate verkleind. Nu de gemeente dit destijds niet heeft gedaan, heeft zij toerekenbaar onrechtmatig gehandeld zodat zij aansprakelijk is voor de schade die Allianz als gevolg van het ongeval heeft geleden.

5.11.

De gemeente beroept zich op eigen schuld aan de zijde van de bestuurder en voert daartoe aan dat hij, blijkens een verklaring van een politieagent, onoplettend en onachtzaam heeft gereden. Volgens de gemeente kan de bestuurder alleen bij sterk afwijkend rijgedrag te water zijn geraakt. Ter plaatse was immers voldoende verlichting aanwezig en de trottoirband ter plaatse was verlaagd, zodat voor de bestuurder kenbaar was, althans had moeten zijn, waar de rijbaan liep. In dat verband stelt de gemeente dat de bestuurder de bocht te ruim heeft genomen. Verder stelt de gemeente dat de bestuurder met (ten minste) één wiel over de verhoogde trottoirband is gereden. Dit moet hij hebben opgemerkt en had hem moeten waarschuwen dat hij zich niet (geheel) op de juiste rijbaan bevond. Daar komt bij dat het verboden is op de stoep te rijden. Als professionele weggebruiker diende hij extra oplettendheid en voorzichtigheid in acht te nemen, zeker in geval van algemene gevaren zoals gladheid en donker, of wanneer hij niet bekend is ter plaatse.

5.12.

Allianz betwist dat de bestuurder onoplettend en onachtzaam heeft gereden. De bestuurder reed stapvoets, mede vanwege de slechte (weers)omstandigheden. De bestuurder heeft de gracht, door de verlaagde trottoirband, voor de weg aangezien. Zowel in zijn eigen verklaring als in het proces-verbaal van de politie staat dat de bestuurder over de verlaagde trottoirband is gereden, en dus niet over de verhoogde trottoirband.

5.13.

Allianz heeft ter zitting aangevoerd dat als de bestuurder al iets kan worden verweten daar 6 à 7 dingen tegenover staan die de gemeente kan worden verweten. Daarom concludeert Allianz subsidiair tot hoogstens 15% eigen schuld van de bestuurder.

5.14.

5.15.

Tegen deze achtergrond is de rechtbank van oordeel dat de eventuele onoplettendheid van de bestuurder van onvoldoende gewicht is om te kunnen spreken van eigen schuld in de zin van artikel 6:101 BW. Het beroep van de gemeente op eigen schuld wordt daarom verworpen.

5.16.

Allianz maakt aanspraak op vergoeding van de deskundigenkosten van € 1.206,51 exclusief btw. Het gaat hierbij om kosten ter vaststelling van de schade en aansprakelijkheid (artikel 6:96 lid 2 sub b BW). Deze post is niet door de gemeente betwist. De rechtbank oordeelt dat het redelijk was om de deskundige in te schakelen en dat de kosten daarvan redelijk zijn, zodat deze vordering op grond van artikel 6:95 juncto 6:96 lid 2 BW toewijsbaar is.

5.17.

De over de hoofdsom en over de deskundigenkosten gevorderde wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW zal worden toegewezen vanaf 6 februari 2021, omdat de gemeente deze kosten niet binnen vier weken na de ingebrekestelling van 8 januari 2021 heeft betaald en dus op 6 februari 2021 in verzuim is geraakt.

5.18.

Verder vordert Allianz een bedrag van € 1.243,60 aan buitengerechtelijke incassokosten. De rechtbank stelt vast dat het Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten (hierna: het Besluit) van toepassing is. Het gevorderde bedrag aan buitengerechtelijke incassokosten is hoger dan het in het Besluit bepaalde tarief. Op basis van het Besluit komt Allianz in aanmerking voor een vergoeding van de buitengerechtelijke kosten tot een bedrag van € 1.231,10. Allianz heeft geen feiten en omstandigheden aangedragen waaruit volgt dat de door haar gemaakte reële kosten dit bedrag overstijgen. De rechtbank ziet dan ook aanleiding om het gevorderde bedrag van € 1.243,60 aan buitengerechtelijke kosten ambtshalve te matigen. De gevorderde buitengerechtelijke incassokosten worden toegewezen tot een bedrag van € 1.231,10.

5.19.

De gemeente is in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten van Allianz worden begroot op:

- dagvaarding € 122,35

- griffierecht € 2.995,00

- salaris advocaat € 2.580,00 (2 punten × tarief IV à € 1.290,00)

- nakosten € 189,00 (plus de verhoging zoals vermeld in de beslissing)

totaal € 5.886,35‬‬.