RBNHO 240626 eenzijdig ongeval; dwarslaesie 21 jarige bestuurder na botsing tegen boom; 102 km/u (30 toegestaan); weigering bloedproef

4.1.

Gelet op de samenhang tussen de vorderingen in conventie en reconventie zullen deze gezamenlijk worden beoordeeld.

4.2.

4.3.

Ansvar voert primair aan dat de schade door het ongeval is veroorzaakt terwijl [eiser] onder zodanige invloed van alcohol of enig bedwelmend of opwekkend middel verkeerde dat hij niet in staat moest worden geacht het motorvoertuig behoorlijk te besturen. In de polisvoorwaarden is dekking voor die schade uitgesloten.

4.4.

Dit verweer volgt de rechtbank niet. Ansvar gaat er van uit dat [eiser] ten tijde van het ongeval onder invloed van alcohol of drugs verkeerde. Ter zitting heeft Ansvar bevestigd dat zij daarvoor geen bewijs, maar slechts vermoedens heeft. Ansvar verwijst naar de strafrechtelijke vervolging door het Openbaar Ministerie. Het enkele feit dat het Openbaar Ministerie de verdenking had van alcohol en/of drugsgebruik door [eiser] is niet voldoende om aan te nemen dat [eiser] daadwerkelijk voorafgaand aan het ongeval onder invloed van die middelen was. Die conclusie kan ook niet worden afgeleid uit het feit dat [eiser] de bloedproef heeft geweigerd. [eiser] betwist uitdrukkelijk dat hij de BMW onder invloed van enig verdovend middel heeft bestuurd en dat hij de bloedproef niet heeft geweigerd om middelengebruik te verdoezelen. Tegenover de betwisting door [eiser] heeft Ansvar dan ook onvoldoende gesteld om aan te nemen dat [eiser] de BMW onder invloed van alcohol en/of drugs heeft bestuurd. Daarmee is de gestelde uitsluiting niet aan de orde.

4.5.

Ansvar voert subsidiair aan dat [eiser] medewerking aan een bloedproef heeft geweigerd. Dat leidt op grond van artikel 10.1 van de algemene voorwaarden en artikel 7.2.1. van de bijzondere voorwaarden tot geen recht op uitkering, aldus Ansvar.

4.6.

4.7.

De rechtbank volgt [eiser] hierin niet. Ansvar heeft de verzekeringsovereenkomst met [de B.V.] gesloten en niet met een consument. Reeds daarom kan [eiser] geen beroep doen op de contra-proferentemregel. Bovendien vindt de rechtbank artikel 10.1 van de algemene voorwaarden en artikel 7.2.1 van de bijzondere voorwaarden niet innerlijk tegenstrijdig en onduidelijk. Beide bepalingen - die naast elkaar gelden - houden in de kern in dat een verzekerde die bij een schade-incident betrokken is geraakt moet meewerken aan (in dit geval) een bloedproef. Anders dan [eiser] veronderstelt omvat een bloedproef ook een analyse van het bloed. Het afgenomen bloed wordt namelijk onderzocht op de aanwezigheid van alcohol en andere middelen die de rijvaardigheid kunnen verminderen (zoals drugs). Bij een andere uitleg - dat het meewerken aan een bloedproef alleen het afnemen van bloed omvat - zou de bepaling in een geval waarin de betrokkene niet vrijwillig meewerkt of kan meewerken aan bloedafname (bijvoorbeeld door de gevolgen van een ongeval, zoals bij [eiser] aan de orde was), zinledig zijn. Zonder toestemming van de betrokkene mag het bloed namelijk niet geanalyseerd worden.3 Het gaat erom dat een verzekeraar juist door middel van onderzoek moet kunnen vaststellen dat een bestuurder al dan niet onder invloed van alcoholhoudende drank of drugs heeft gereden. Artikel 7.2.1 moet in samenhang met artikel 7.2 van de bijzondere voorwaarden worden gelezen en dus zo worden uitgelegd, zoals Ansvar aanvoert, dat het weigeren medewerking te verlenen aan een ademtest, speekseltest of een urine-of bloedproef ook ertoe leidt dat geen dekking wordt verleend.

4.8.

Vaststaat dat [eiser] een analyse van het afgenomen bloed heeft geweigerd na een verzoek daartoe van de politie. Daarmee heeft [eiser] , gezien het voorgaande, een bloedproef in de zin van de polisvoorwaarden geweigerd.

4.9.

[eiser] heeft over de weigering aangevoerd dat het toestemmingsverzoek kwam op een moment dat hij zwaar getraumatiseerd en fysiek zeer beperkt was. De rechtbank stelt vast dat het toestemmingsverzoek op 23 maart 2021 is gedaan, bijna drie maanden na het ongeval. [eiser] doorliep toen een revalideringstraject. [eiser] heeft onvoldoende onderbouwd dat hij op dat moment in een dusdanige fysieke en mentale toestand verkeerde dat zijn weigering om mee te werken aan een bloedproef is te rechtvaardigen. [eiser] beschikte bovendien over bijstand van een letselschadebureau en een strafrechtadvocaat, welke laatste hij over het verzoek heeft geraadpleegd. Dat [eiser] naar eigen zeggen onbekend was met de juridische c.q. verzekeringsrechtelijke implicaties van zijn afwijzende beslissing kan hem dan ook niet baten. De enkele stelling van [eiser] dat hij het verzoek mede heeft geweigerd vanwege de niet empathische en dreigende wijze waarop de agent hem bejegende levert evenmin een rechtvaardigingsgrond op. Kortom, [eiser] heeft niet aangetoond dat hem ter zake van de weigering mee te werken aan een bloedproef in redelijkheid geen verwijt treft.

4.10.

De rechtbank komt tot de conclusie dat het weigeren van de bloedproef in dit geval op grond van de polisvoorwaarden leidt tot geen recht op uitkering. Het aanbod van [eiser] om alsnog uitslagen van het ziekenhuis van een bloedafname, te weten zijn bloedwaardes van de bewuste avond, te overleggen leidt niet tot een ander oordeel. Dit maakt namelijk de eerdere weigering om mee te werken aan het bloedonderzoek niet ongedaan. [eiser] heeft daarmee verhinderd dat Ansvar kon vaststellen of sprake was van alcohol- of drugsgebruik.

4.11.

Ansvar hoeft dus geen dekking te verlenen voor de ongevalsgerelateerde schade van [eiser] . Daarmee behoeven de andere door Ansvar gestelde uitsluitingen van polisdekking geen bespreking meer.

4.12.

Het voorgaande leidt ertoe dat de vorderingen van [eiser] in conventie tot nakoming van de verzekeringsovereenkomst jegens hem en het hervatten van de schaderegeling moeten worden afgewezen.

4.13.

Het oordeel van de rechtbank dat er geen polisdekking is leidt er in reconventie toe dat geen rechtsgrond bestaat voor de uitkeringen die Ansvar op basis van de SVI-verzekering aan [eiser] heeft gedaan. Dat betekent dat die bedragen onverschuldigd zijn betaald en dat Ansvar, zoals zij heeft gedaan, teruggave kan vorderen van een gelijk bedrag op grond van artikel 6:203 lid 2 BW.

4.14.

Ansvar vordert een totaalbedrag van € 30.411,99 dat zij heeft uitgekeerd in verband met de door [eiser] geleden schade. Ter onderbouwing van deze vordering verwijst Ansvar naar de door haar overgelegde productie 7, die onder meer een overzicht van uitkeringen bevat. Ter zitting heeft Ansvar opgemerkt dat de op dat overzicht vermelde uitkeringen van 11 maart 2025 en 10 april 2025 buiten het gevorderde bedrag van € 30.411,99 vallen. Op het overzicht zijn verder uitkeringen vermeld - onderbouwd met facturen - die niet zijn gedaan aan [eiser] , maar aan Streefkerken Advocaten, aan BUREAU MR. P. KREMER B.V., aan 1Medisch adviseur B.V. en aan Mo Hopman Arbeidsdeskundig Bureau. Ansvar heeft deze uitkeringen niet nader toegelicht, terwijl Streefkerk Advocaten en Bureau Kremer door Ansvar zelf zijn ingeschakeld. Op grondslag van onverschuldigde betaling aan [eiser] is de vordering tot terugbetaling van deze uitkeringen daarom niet toewijsbaar. Een andere grondslag voor die vordering is niet gesteld. De gevorderde betaling van uitkeringen aan Letselschadebureau Kloppenburg op 21 april 2021 (€ 3.000,-) en aan Nederlands Letselschade Inst. op 12 januari 2022 (€ 835,-) is evenmin toewijsbaar, reeds omdat deze vorderingen niet met stukken zijn onderbouwd. Wél kunnen de gevorderde voorschotten, in totaal € 10.000,-, als onverschuldigd betaald worden toegewezen. [eiser] heeft niet betwist dat bedrag te hebben ontvangen.

4.15.

Ansvar vordert verder de schadevergoedingen die zij onder de WAM aan de andere inzittenden van de BMW heeft uitgekeerd, in totaal een bedrag van € 103.290,32. Ansvar stelt dat zij een verhaalsrecht heeft op [eiser] als aansprakelijke persoon op grond van artikel 15 lid 1 WAM, omdat is voldaan aan de voorwaarden voor een beroep op de zogeheten ‘tenzij-bepaling’.

4.16.

[eiser] betwist dat Ansvar op grond van artikel 15 WAM de schade op hem kan verhalen. Volgens [eiser] kan hem als derde-verzekerde de bescherming van artikel 15 lid 1, tweede volzin, WAM niet worden ontzegd. Hij heeft geen redenen gehad om aan verzekeringsdekking te twijfelen en daarmee te goeder trouw mogen aannemen dat zijn aansprakelijkheid - als daarvan al sprake is, wat hij betwist - onder de verzekering zou zijn gedekt.

4.17.

4.18.

Vaststaat dat [eiser] het ongeval heeft veroorzaakt door met te harde snelheid tegen een boom aan te rijden. Daarbij hebben meerdere inzittenden letsel opgelopen. [eiser] is dan ook op grond van artikel 6:162 BW aansprakelijk voor de uit het ongeval voortvloeiende schade van deze benadeelden en dus de aansprakelijke persoon als bedoeld in artikel 15 lid 1, eerste volzin, WAM. Op basis van de overgelegde stukken is komen vast te staan dat Ansvar op grond van de WAM schadebedragen aan de benadeelden heeft vergoed.

4.19.

Verder volgt uit wat de rechtbank hiervoor in conventie heeft overwogen dat de schade als gevolg van het ongeval van dekking is uitgesloten, omdat [eiser] medewerking aan een bloedproef heeft geweigerd. Omdat [eiser] niet de verzekeringnemer onder de polis is, geldt dat Ansvar alleen de schade op [eiser] kan verhalen als deze niet te goeder trouw mocht aannemen dat zijn aansprakelijkheid door een verzekering was gedekt (de zogeheten tenzij-bepaling). Dit is het geval indien [eiser] wist dat zijn aansprakelijkheid niet door een verzekering werd gedekt of als hij dat in de gegeven omstandigheden behoorde te weten.4 Het is aan Ansvar de feiten en omstandigheden te stellen en (bij voldoende gemotiveerde betwisting) te bewijzen die aan het beroep op de tenzij-bepaling ten grondslag worden gelegd.

4.20.

Ansvar wijst op de volgende omstandigheden waaruit volgens haar blijkt dat [eiser] goede reden had moeten hebben tot twijfel dat polisdekking ontbrak:

• -

  [eiser] heeft een bloedproef na een verkeersongeval geweigerd, welke weigering op zichzelf al een strafbaar feit is;

• -

  [eiser] heeft de toegestane maximumsnelheid met meer dan 60 km/u overschreden;

• -

  [eiser] heeft minimaal vijf seconden, dus over een afstand van meer dan 130 meter van de ongevalslocatie, gereden met een snelheid van 94 km/u, waarna [eiser] zijn snelheid nog heeft verhoogd;

• -

  [eiser] reed in een brede auto in het donker, op een onverlichte, smalle landweg die toegankelijk was voor verkeer in beide richtingen;

• -

  De landweg had aan beide zijden bomen en een slecht wegdek;

• -

  [eiser] was ter plaatse niet bekend.

4.21.

De rechtbank is van oordeel dat [eiser] voorafgaand aan het ongeval een ernstige verkeersfout heeft gemaakt die hem ook kan worden verweten. De rechtbank gaat daarbij uit van de juistheid van de technische bevindingen van de politie over de gereden snelheid met de BMW (zie 2.12). De inschattingen van de inzittenden van de BMW over de door hen ervaren snelheid, zoals die blijken uit hun verklaringen als getuige bij de politie, zijn onvoldoende om deze bevindingen opzij te zetten. Volgens de aangetroffen data in de BMW heeft [eiser] vijf seconden voor de botsing met de boom gereden met een snelheid van 94 km/u. [eiser] had het gaspedaal gedurende (minimaal) 1 seconde volledig ingedrukt. Vervolgens was het gaspedaal voor een halve seconde 37% bediend waarna het gaspedaal voor een halve seconde niet werd bediend. Daarna werd opnieuw het gaspedaal bediend gedurende 1,5 seconde. De snelheid werd tot 1,5 seconden voor de botsing verhoogd tot 102 km/u. [eiser] remde 1 seconde voor de botsing, waarna hij met een snelheid van 87 km/u tegen de boom botste. Niet in geschil is dat op en nabij de ongevalslocatie een maximumsnelheid van 30 km/u gold. Zelfs als een correctie op de vastgestelde snelheid wordt toegepast, wat volgens [eiser] gebruikelijk is, is daarmee sprake van een ernstige overschrijding van de toegestane maximumsnelheid. In de VOA is opgenomen dat [eiser] zowel bij de verkeersborden met de aanduidingen maximumsnelheid 30 km/u en slecht wegdek (vanuit de rijrichting van de BMW gezien) als bij de twee drempels binnen de 30 km/u zone zijn snelheid onvoldoende had aangepast.

4.22.

De rechtbank volgt [eiser] niet in zijn stelling dat hij zich niet bewust was van de gedragingen die hebben geleid tot het ongeval. [eiser] reed, zoals hiervoor uiteengezet, al met een veel te hoge snelheid voordat hij de twee drempels passeerde en/of met het rechtervoorwiel van de BMW in een gat reed. Het is een feit van algemene bekendheid dat veel te hard rijden gevaarlijk is, dit strafrechtelijke consequenties kan hebben en dat dit een van de meest voorkomende oorzaken van auto-ongelukken is. [eiser] had bovendien moeten begrijpen dat zulk onvoorzichtig rijgedrag in een omgeving zoals hier aan de orde, bij een autoverzekeraar als Ansvar vragen oproept over mogelijk alcohol- of drugsgebruik door de bestuurder. Deze vragen zijn onbeantwoord gebleven door de (niet gerechtvaardigde) weigering van [eiser] mee te werken aan een bloedproef, zoals in conventie is overwogen. In de gegeven omstandigheden had [eiser] goede reden om aan het bestaan van een dekking te twijfelen. [eiser] mocht aldus niet te goeder trouw aannemen dat zijn aansprakelijkheid door een verzekering was gedekt.

4.23.

Het beroep van Ansvar op artikel 15 lid 1 WAM slaagt. Dit brengt mee dat Ansvar, voor zover zij schade vergoedt aan de andere inzittenden van het ongeval, een verhaalsrecht heeft op [eiser] als aansprakelijke persoon. De rechtbank zal de door Ansvar gevorderde verklaring(en) voor recht toewijzen op de wijze als hierna in het dictum vermeld.

4.24.

Ansvar vordert een bedrag van € 47.054,73 inzake de door [getuige 1] geleden schade, een bedrag van € 7.796,28 inzake de door [getuige 2] geleden schade en een bedrag van € 48.439,31 inzake de door [getuige 3] geleden schade.

4.25.

[eiser] vindt dat deze schadebedragen onvoldoende zijn onderbouwd.

4.26.

De rechtbank stelt voorop dat de verzekeraar van de aansprakelijke partij de vrijheid en de verantwoordelijkheid heeft om zelf de schade van de benadeelden (buitengerechtelijk) af te wikkelen. Bij een buitengerechtelijke afwikkeling van de schade gaat het veelal om een bedrag ineens (via een vaststellingsovereenkomst) en is sprake van een afweging van goede en kwade kansen. Een en ander brengt mee dat geen al te gedetailleerde specificatie van de diverse schadeposten kan worden verlangd. Wel moet vast komen te staan dat de betrokken schade-elementen voldoende aannemelijk zijn. Om de aansprakelijke partij te kunnen verplichten tot betaling aan de verzekeraar heeft deze recht op enige nadere toelichting en onderbouwing van de schadeposten.

4.27.

Ansvar verwijst ter staving van de vordering inzake de door [getuige 1] , [getuige 2] en [getuige 3] geleden schade naar de producties 8 tot en met 10 die zij in het geding heeft gebracht. Daaruit blijkt dat Ansvar de schade van [getuige 1] en [getuige 3] volledig heeft afgewikkeld. Ansvar heeft naar aanleiding van overgelegde facturen betalingen gedaan ten behoeve van [getuige 1] en [getuige 3] voor hun persoonlijke schade, zorg/ziektekosten, buitengerechtelijke kosten en medische verschotten. Daarnaast heeft Ansvar in juni 2021 een bedrag van € 5.000,- aan persoonlijke schade aan [getuige 2] uitgekeerd en in augustus 2022 een bedrag van € 2.796,28 aan de ziektekostenverzekeraar van [getuige 2] .

4.28.

Naar het oordeel van de rechtbank heeft Ansvar met de overgelegde stukken, in het licht van het onder 4.26 verwoorde beoordelingskader, voldoende onderbouwd dat het aannemelijk is dat de schade van de inzittenden als gevolg van het ongeval het door Ansvar vergoede (totaal)bedrag van € 87.174,08 bedroeg (€ 47.054,73 voor [getuige 1] , € 7.796,28 voor [getuige 2] en € 32.323,07 voor [getuige 3]5). Deze bedragen komen de rechtbank ook niet onredelijk voor. Het bedrag van € 87.174,08 kan dan ook op [eiser] worden verhaald. Voor toewijzing van een hogere vergoeding voor [getuige 3] ontbreekt een onderbouwing, zodat de vordering in zoverre wordt afgewezen.

4.29.

Ansvar vordert verder een bedrag van € 34.332,70 inzake de cascoschade aan de BMW. Ansvar stelt dat zij dit bedrag aan de verzekeringnemer ( [de B.V.] ) heeft uitgekeerd. [de B.V.] heeft een recht op schadevergoeding jegens [eiser] als aansprakelijke persoon. Dit vorderingsrecht is bij wijze van subrogatie overgegaan overgegaan op Ansvar (artikel 7:962 lid 1 BW), aldus Ansvar.

4.30.

[eiser] voert aan dat deze vordering afstuit op het subrogatieverbod van artikel 7:962 lid 3 BW. De vader van [eiser] was de bezitter van de BMW. De onderneming waarvan hij de DGA is moet als verzekeringnemer worden aangemerkt. [eiser] heeft daarmee te gelden als bloedverwant in de eerste lijn van de (materiële) verzekeringnemer, zodat Ansvar niet in de schadevergoedingsvordering op [eiser] is gesubrogeerd, aldus [eiser] .

4.31.

Dit verweer faalt. Ingevolge artikel 7:962 lid 3 BW krijgt de verzekeraar geen vordering op onder andere een bloedverwant in de rechte lijn van de verzekerde. Ansvar stelt terecht dat dit artikel strikt moet worden uitgelegd volgens de jurisprudentie. Vaststaat dat [de B.V.] de autoverzekering heeft afgesloten. De vader van Ansvar is samen met een andere persoon indirect bestuurder en aandeelhouder van deze vennootschap. Gelet hierop heeft [eiser] onvoldoende onderbouwd dat de relatie tussen hem en [de B.V.] als verzekeringnemer onder het bereik van artikel 7:962 lid 3 BW valt. Dit artikel staat er dan ook niet aan in de weg dat Ansvar regres kan nemen op [eiser] .

4.32.

Ansvar heeft de aan [de B.V.] uitgekeerde cascoschade onderbouwd met een rapport van DEKRA en een factuur van Van Poelgeest Autoschade. [eiser] heeft tegen de omvang van de gevorderde schade geen afzonderlijk verweer gevoerd, zodat het bedrag van € 34.332,70 toewijsbaar is.

4.33.

De slotsom is dat [eiser] zal worden veroordeeld tot betaling aan Ansvar van een totaalbedrag van (€ 10.000,-+ € 87.174,08 + € 34.332,70 =) € 131.506,78.

4.34.