GHDHA 030226 regres; verzekerde o.i.v. alcohol; mocht niet te goeder trouw aannemen dat WAM-aansprakelijkheid was gedekt; 35% ES voor inzittende

5.1

5.2

Univé baseert haar vordering op [geïntimeerde] op het bepaalde in artikel 15 lid 1 WAM. Artikel 15 lid 1 WAM bepaalt dat de verzekeraar die ingevolge deze wet de schade van een benadeelde geheel of ten dele vergoedt, ofschoon de aansprakelijkheid voor die schade niet door een met hem gesloten verzekering was gedekt, voor het bedrag der schadevergoeding verhaal heeft op de aansprakelijke persoon. Het bepaalde in de vorige zin geldt niet ten aanzien van de aansprakelijke persoon, die niet is de verzekeringnemer, tenzij hij niet te goeder trouw mocht aannemen dat zijn aansprakelijkheid door een verzekering was gedekt.

5.3

[geïntimeerde] is als bestuurder van de auto de aansprakelijke persoon, niet de verzekeringnemer, die bedoeld wordt in de tweede volzin van deze bepaling. In beginsel kan Univé de door haar aan [inzittende] betaalde schadevergoeding daarom verhalen op [geïntimeerde], tenzij [geïntimeerde] te goeder trouw mocht aannemen dat zijn aansprakelijkheid door een verzekering was gedekt.

5.4

Het hof dient daarom te beoordelen of [geïntimeerde] ten tijde van het verkeersongeval in 2014 te goeder trouw mocht aannemen dat zijn aansprakelijkheid door een verzekering was gedekt. Zoals de Hoge Raad heeft overwogen in zijn arrest van 8 september 2023, ontbreekt goede trouw niet alleen wanneer [geïntimeerde] wist dat zijn aansprakelijkheid niet door een verzekering was gedekt, maar ook als [geïntimeerde] goede reden had te twijfelen over de vraag of zijn aansprakelijkheid door een verzekering was gedekt.

5.5

Het antwoord op de vraag of [geïntimeerde] wist dat zijn aansprakelijkheid niet door een verzekering was gedekt of goede reden had om daarover te twijfelen, is afhankelijk van alle omstandigheden van het geval. In dat verband heeft Univé gewezen op de volgende feiten en omstandigheden:

• -

  [geïntimeerde] heeft in strijd met artikel 11 Wegenverkeerswet 1994 (WVW 1994) de auto zonder toestemming van zijn ouders gebruikt;

• -

  [geïntimeerde] is schuldig aan het veroorzaken van een verkeersongeval met zwaar lichamelijk letsel tot gevolg, in strijd met artikel 6 WVW 1994. [geïntimeerde] heeft dit ongeval veroorzaakt onder invloed van alcohol terwijl het op grond van artikel 8 lid 3 WVW 1994 een misdrijf is om onder invloed van alcohol in een auto te rijden;

• -

  Het alcoholgehalte van [geïntimeerde] was tijdens het ongeval 1,26 mg/ml, daarmee was [geïntimeerde] onder invloed van ruim meer dan de toegestane hoeveelheid alcohol, en dit was niet de eerste keer dat [geïntimeerde] in aanraking is geweest met justitie wegens rijden onder invloed: vijf jaar vóór het ongeval was [geïntimeerde] ook al hiervoor bestraft;

• -

  Na het ongeval is [geïntimeerde] snel op de achterbank van de auto gaan zitten en heeft hij verklaard dat hij niet wist wie de bestuurder van de auto was. [geïntimeerde] besefte dus dat hij in de staat waarin hij verkeerde niet in de auto mocht rijden, dat dit (zeer) onverstandig was, niet was toegestaan en (mogelijk) strafbaar was;

• -

  Verzekeraars nemen steeds vaker uitsluitingsclausules ingeval van alcoholgebruik op in verzekeringsvoorwaarden.

5.6

Het hof Amsterdam heeft in zijn arrest van 1 februari 2022 onbestreden vastgesteld dat het van algemene bekendheid is - en kennelijk in 2014 was - dat rijden onder invloed gevaarlijk is en strafrechtelijke consequenties kan hebben, dat er geregeld (ernstige) verkeersongevallen in het nieuws zijn waarbij alcohol in het spel was en dat verzekeraars in verzekeringsvoorwaarden uitsluitingen opnemen (rov. 4.17).

5.7

5.8

5.9

[geïntimeerde] heeft in zijn conclusie van antwoord een beroep gedaan op eigen schuld aan de kant van [inzittende]. Ingevolge artikel 6:101 lid 1 BW wordt, wanneer de schade mede een gevolg is van een omstandigheid die aan de benadeelde kan worden toegerekend, de vergoedingsplicht verminderd door de schade over de benadeelde en de vergoedingsplichtige te verdelen in evenredigheid met de mate waarin de aan ieder toe te rekenen omstandigheden tot de schade hebben bijgedragen, met dien verstande dat een andere verdeling plaatsvindt of de vergoedingsplicht geheel vervalt of in stand blijft, indien de billijkheid dit wegens de uiteenlopende ernst van de gemaakte fouten of andere omstandigheden van het geval eist. Het hof stelt voorop dat het aan [geïntimeerde] is om te stellen en zo nodig te bewijzen dat van eigen schuld in voormelde zin sprake is.

5.10

Volgens [geïntimeerde] is de eigen schuld van [inzittende] zodanig dat hij in het geheel geen aanspraak heeft op schadevergoeding ten opzichte van [geïntimeerde]. [geïntimeerde] en [inzittende] waren namelijk allebei dronken na een avond/nacht stappen, zij hebben bewust de auto zonder medeweten van de ouders van [geïntimeerde] de straat uit geduwd en zijn vervolgens in de auto gestapt. Ook [inzittende] in ingestapt, ondanks het feit dat hij tevoren door meerdere personen was gewaarschuwd dit niet te doen en was geadviseerd een taxi te nemen. Het had evengoed andersom kunnen gaan en [geïntimeerde] en [inzittende] hebben over en weer dit risico aanvaard, aldus [geïntimeerde].

5.11

Univé stelt zich op het standpunt dat het enkele feit dat [inzittende] bij [geïntimeerde] in de auto is gestapt geen beroep op eigen schuld rechtvaardigt. [inzittende] heeft niet bijgedragen aan het ontstaan van zijn schade. Voor zover dat al het geval zou zijn geweest, valt zijn ‘fout’ in het niet bij de fout die [geïntimeerde] heeft gemaakt door onder invloed van alcohol een auto te besturen en een ongeval te veroorzaken. Als de causaliteitsafweging van artikel 6:101 BW toch deels ten nadele van [inzittende] zou uitvallen, eist de billijkheid een verdeling ten gunste van [inzittende]. Relevant daarvoor is de uiteenlopende ernst van de door hen gemaakte fouten en de aard/ernst van de schade (blijvende letselschade met aanzienlijke invloed op het (werkende) leven van [inzittende]). Langs die weg is sprake van minimaal 65 procent schadevergoedingsplicht van [geïntimeerde], volgens Univé.

5.12

Het hof overweegt dat het gedrag van [inzittende] niet heeft bijgedragen aan het feitelijk veroorzaken van het verkeersongeval. Wel komt de daarbij opgetreden letselschade gedeeltelijk voor eigen rekening van [inzittende], gelet op de aan hem toe rekenen omstandigheid dat hij uit eigen beweging is meegereden met [geïntimeerde] terwijl hij, mede gelet op de waarschuwingen die hij van derden had gekregen, wist of had moeten beseffen dat [geïntimeerde] – zwaar – onder invloed van alcohol was en dat het gevaarlijk was dat [geïntimeerde] in die staat een auto ging besturen. Volgens Univé is een schulddeling op basis van 35 procent aan de zijde van [inzittende], met inbegrip van een billijkheidscorrectie vanwege de ernst van het letsel, in de omstandigheden van dit geval heel reëel (memorie van grieven onder 4.30). Per e-mail van 15 december 2017, gericht aan mr. B. Wernik, de toenmalige advocaat van [geïntimeerde], heeft Univé haar vordering uitdrukkelijk beperkt tot 65 procent van de door haar aan [inzittende] uitgekeerde schadevergoeding. Het hof is het daarmee eens en gaat dan ook uit van dit percentage. Van risico-aanvaarding die tot volledige toerekening aan [inzittende] zou leiden, is in de omstandigheden van dit geval (de - onweersproken - toedracht als vermeld onder 5.10), anders dan [geïntimeerde] meent, geen sprake. Conclusie en proceskosten

5.13

Univé heeft haar vordering in deze procedure beperkt tot een bedrag van € 25.000,-, te vermeerderen met wettelijke rente. Rekening houdende met het door Univé aan [inzittende] betaalde bedrag van € 105.000,- en met een percentage eigen schuld aan de zijde van [inzittende] van 35%, is dit bedrag toewijsbaar. Bij inleidende dagvaarding heeft Univé aanspraak gemaakt op de wettelijke rente over dit bedrag vanaf de dag van dagvaarding, dat is 12 mei 2020. In hoger beroep heeft Univé - zonder nadere toelichting - aanspraak gemaakt op de wettelijke rente vanaf 4 september 2017, althans een door het hof te bepalen datum. Na verwijzing heeft Univé – eveneens zonder nadere toelichting - aanspraak gemaakt op de wettelijke rente vanaf de betaaldata, althans een door het hof te bepalen datum.

5.14

Gelet op wat hiervoor is overwogen, slagen de grieven. Het vonnis van de kantonrechter zal worden vernietigd en de vordering van Univé zal worden toegewezen, te vermeerderen met de wettelijke rente gerekend vanaf 12 mei 2020. Het hof ziet geen grond voor toewijzing van de wettelijke rente vanaf een eerdere datum.

5.15

Aan bewijslevering komt het hof niet toe omdat Univé geen bewijs heeft aangeboden van feiten die, indien bewezen, kunnen leiden tot een andere beslissing.

5.16

Het hof zal [geïntimeerde] als de in het ongelijk gestelde partij veroordelen in de proceskosten van de procedure bij de kantonrechter, en in het hoger beroep bij het hof Amsterdam en vervolgens dit hof, met nakosten en wettelijke rente.

5.17

Het hof begroot de kosten van de procedure bij de kantonrechter aan de zijde van Univé op: