RBLIM 150426 verhuiskosten naar kleinere woning met kleinere tuin; toegewezen vanwege beperkingen voor tuinonderhoud

2.1.

De rechtbank blijft bij hetgeen is overwogen en beslist in haar eerdere tussenvonnissen.

2.2.

Onder 1 vordert [eisende partij] na eisvermeerdering dat de rechtbank voor recht verklaart dat Arriva aansprakelijk is voor de schade die [eisende partij] heeft geleden en nog zal lijden als gevolg van het ongeval van 22 mei 2017.

2.3.

Bij tussenvonnis van 12 april 2023 heeft de rechtbank overwogen1 dat de buschauffeur (van Arriva) onrechtmatig heeft gehandeld door onvoldoende afstand van [eisende partij] te houden, waardoor hij niet in staat was de bus tijdig tot stilstand te brengen op het moment dat [eisende partij] afremde. In datzelfde vonnis is ook overwogen2 dat een schuldverdeling bij helfte, derhalve een eigen schuld van 50% aan de zijde van [eisende partij] , gerechtvaardigd is. Dit omdat ook [eisende partij] een verkeersfout heeft gemaakt, die heeft bijgedragen aan het ontstaan van het ongeval. Het feit dat [eisende partij] tegen zijn voorganger is gebotst, levert daarmee een omstandigheid op die aan de schade heeft bijgedragen en die aan [eisende partij] zelf (en niet aan Arriva) kan worden toegerekend.3

2.4.

In het tussenvonnis van 12 april 2023 is overwogen dat een beslissing op het beroep van Arriva omtrent schending van de schadebeperkingsplicht (ex artikel 6:101 BW) zal worden aangehouden totdat bij eindvonnis zal worden beslist. Arriva heeft in dat kader aangevoerd dat [eisende partij] onvoldoende behandelingen heeft ondergaan. [eisende partij] stelt dat hij er alles aan heeft gedaan om zijn klachten te beperken en betwist dat sprake is van een schending van de schadebeperkingsplicht.

2.5.

De rechtbank zal daarom de vordering onder 1 toewijzen, met dien verstande dat Arriva voor 50% aansprakelijk is voor de schade die [eisende partij] heeft geleden en nog zal lijden als gevolg van het ongeval van 22 mei 2017.

2.6.

Onder 2 vordert [eisende partij] primair dat de rechtbank Arriva veroordeelt tot betaling aan [eisende partij] van € 880.113,53 ten titel van als gevolg van het ongeval door [eisende partij] geleden schade, te vermeerderen met de wettelijke rente over € 226.706,98 vanaf 22 mei 2017 en over € 650.282,- vanaf 1 januari 2021. Het gevorderde bedrag bestond aanvankelijk bij dagvaarding en na vermeerdering van eis uit de volgende posten en bedragen:

2.7.

In de conclusie na deskundigenbericht van de rekenkundige heeft [eisende partij] onderstaande definitieve schadeopstelling opgenomen, waarbij hij aantekent dat een eiswijziging niet nodig is omdat deze schadeopstelling past in het petitum van de akte wijziging van eis.

2.8.

De rekenkundige heeft in het deskundigenrapport de inkomensschade van [eisende partij] , rekening houdend met een correctie van 50% wegens eigen schuld, becijferd op € 388.086,-. Partijen hebben hiertegen geen verweer gevoerd. De rechtbank zal uitgaan van dat bedrag aan inkomensschade.

2.9.

[eisende partij] vordert bij dagvaarding en na eisvermeerdering de schadevergoeding te vermeerderen met de wettelijke rente over het bedrag van € 226.706,98 aan inkomensschade vanaf 22 mei 2017 en over € 650.282,- vanaf 1 januari 2021. [eisende partij] maakt in zijn conclusie na deskundigenbericht van de rekenkundige aanspraak op wettelijke rente over een bedrag van € 148.750,- vanaf 22 mei 2017. Over de toekomstschade van € 232.499,- maakt [eisende partij] aanspraak op wettelijke rente vanaf de kapitalisatiedatum, zijnde 1 januari 2026.

2.10.

Arriva voert aan dat een bedrag van € 148.750,- is aan te merken als reeds geleden schade. De wettelijke rente over dat bedrag is volgens Arriva pas verschuldigd nadat de schade opeisbaar is. Dit betekent dat voor de jaarschades van 2017 tot en met 2025 geldt dat de schade vermeerderd moet worden met de wettelijke rente vanaf het daaropvolgende jaar. De toekomstige schade is gecorrigeerd met rente en inflatie en daar is geen wettelijke rente over verschuldigd, aldus Arriva.

2.11.

De rechtbank oordeelt dat voor de reeds geleden schade geldt dat de wettelijke rente, zoals door Arriva aangevoerd, toewijsbaar is vanaf de opeisbaarheid van het desbetreffende jaarschadebedrag. Dit betekent dat niet over het volledige bedrag aan geleden schade vanaf datum van het ongeval wettelijke rente verschuldigd is, maar dat de rente steeds wordt berekend vanaf het daaropvolgende kalenderjaar na het jaar waarin de betreffende schade is geleden.

2.12.

Voor de gekapitaliseerde inkomensschade na 1 januari 2026 wordt de wettelijke rente toegewezen vanaf 1 januari 2026. De rechtbank volgt Arriva niet in haar stelling dat geen wettelijke rente over dat bedrag zou zijn verschuldigd. Indien de rechter de schade begroot op een gekapitaliseerd bedrag ineens ter zake van toekomstige schade, moet deze schade geacht worden te zijn geleden op de bij deze kapitalisering tot uitgangspunt genomen peildatum: in dit geval 1 januari 2026. Arriva heeft niet aangevoerd dat zij het bedrag per peildatum volledig heeft uitbetaald aan [eisende partij] . [eisende partij] heeft daarmee recht op vergoeding van wettelijke rente over de gekapitaliseerde inkomensschade vanaf 1 januari 2026 tot de dag van volledige betaling. Het feit dat reeds rente is inbegrepen in de gekapitaliseerde inkomensschade laat onverlet dat [eisende partij] bij niet-nakoming van een verbintenis tot betaling van een geldsom op grond van artikel 6:119 BW recht heeft op wettelijke rente.

2.13.

2.14.

[eisende partij] voert aan dat hij door het ongeval diverse andere kosten heeft moeten maken. Het betreft kosten voor herstel van zijn bestelbus en de kosten in verband met een noodzakelijke verhuizing naar een kleinere woning met een kleinere tuin. Tot slot stelt [eisende partij] dat hij als gevolg van het ongeval veel ligkussens heeft geprobeerd en moeten aanschaffen. Het totaal van deze kosten komt uit op € 4.088,50.

2.15.

Dit leidt ertoe dat de post “overige kosten” voor een bedrag van € 3.688,50 kan worden toegewezen. Toegepast met de correctiefactor van 50% kan voor deze post een bedrag van € 1.844,25 worden toegewezen.

2.16.

De rekenkundige heeft in zijn rapport de schade vanwege verlies zelfredzaamheid vastgesteld op € 5.455,-. Partijen hebben geen verweer gevoerd tegen het door de deskundige vastgestelde bedrag, zodat ook de rechtbank daarvan zal uitgaan. Uitgaande van de correctiefactor 50% komt deze post daarmee uit op € 2.727,50.

2.17.

2.18.

De rechtbank volgt de deskundigen. De arbeidsdeskundige is juist in verband met zijn kennis op het gebied van het vertalen van beperkingen naar arbeid, huishouden en zelfwerkzaamheid ingeschakeld. De arbeidsdeskundige is in zijn rapportage op pagina 48 tot en met 51 uitgebreid ingegaan op de belasting in huishoudelijk werk. De arbeidsdeskundige heeft per in het huishoudelijk werk voorkomend belastingsaspect de handelingen die daarbij horen uitgewerkt en de behoefte van [eisende partij] aan huishoudelijke hulp beoordeeld4. In zijn beoordeling concludeert de arbeidsdeskundige dat op grond van de FML de uitval in huishoudelijke taken gering is en er geen significante behoefte bestaat aan huishoudelijke hulp. [eisende partij] heeft de gelegenheid gekregen om op het concept-rapport van de arbeidsdeskundige te reageren en had daarbij kunnen aankaarten dat de arbeidsdeskundige volgens hem in zijn beoordeling van de huishoudelijke behoefte zijn energetische beperkingen over het hoofd heeft gezien. [eisende partij] heeft dat in zijn reactie niet aangekaart en bij conclusie na deskundigenbericht kenbaar gemaakt zich te kunnen vinden in de vaststellingen door de arbeidsdeskundige. Naar het oordeel van de rechtbank kan gelet op de bevindingen van de arbeidsdeskundige niet worden aangenomen dat sprake is van (significante) behoefte aan huishoudelijke hulp. Daarom moet de vordering voor zover die ziet op de kosten huishoudelijke hulp worden afgewezen.

2.19.

[eisende partij] maakt aanspraak op smartengeld. Artikel 6:95 bepaalt dat ander nadeel dan vermogensschade slechts voor vergoeding in aanmerking komt voor zover de wet daar recht op geeft. Artikel 6:106 BW regelt onder welke voorwaarden een benadeelde aanspraak kan maken op immateriële schadevergoeding (smartengeld). Arriva betwist de verschuldigdheid van een smartengeldenvergoeding niet. Partijen twisten wel over de hoogte van het bedrag waarop [eisende partij] aanspraak kan maken.

2.20.

Smartengeld vormt een naar billijkheid vast te stellen vergoeding voor het niet in vermogensschade bestaande nadeel dat is geleden door een persoon die als gevolg van een gebeurtenis waarvoor een ander aansprakelijk is, (lichamelijk) letsel heeft opgelopen (artikel 6:106 BW lid 1 en onder b BW). Bij de begroting moet de rechter rekening houden met alle omstandigheden van het geval, waarbij voor de omvang van de smartengeldvergoeding in het bijzonder bepalend is de aard, ernst en duur van het letsel, de pijn, de intensiteit van het verdriet en de gederfde levensvreugde en de gevolgen daarvan voor de betrokkene. De rechter moet de zwaarte van het verdriet, de ernst van de pijn en het gemis aan levensvreugde afleiden uit min of meer objectieve factoren en concrete aanwijzingen, zoals de aard van het letsel en de (meer subjectief te duiden) gevolgen daarvan voor de concrete benadeelde. Bij de begroting moet de rechter daarnaast ook meewegen de aard van aansprakelijkheid en de ernst van het aan de aansprakelijke te maken verwijt.

2.21.

De rechtbank oordeelt dat Arriva een bedrag van € 20.000,- aan smartengeldvergoeding aan [eisende partij] dient te voldoen. Zij is als volgt tot dat oordeel gekomen.

2.22.

De rechtbank heeft acht geslagen op de volgende (enigszins) vergelijkbare gevallen uit de ANWB Smartengeldgids:

• -

  473, man, 38 jaar, zelfstandig ondernemer, whiplash: € 16.348,- (geïndexeerd bedrag);

• -

  nummer 498, man, 45 jaar, zelfstandige, ernstige whiplash: € 35.444,- (geïndexeerd bedrag);

• -

  nummer 1553, man, 48 jaar, zzp’er, whiplash maar niet aannemelijk dat sprake is van ernstige blijvende beperkingen: € 6.201,- (geïndexeerd bedrag);

• -

  nummer 2649, vrouw, beginnend zelfstandig ondernemer, whiplash: € 14.825,-. (geïndexeerd bedrag).

2.23.

De rechtbank heeft ook aansluiting gezocht bij de ‘Rotterdamse schaal’ in samenhang met de Aanbevelingen voor de begroting van smartengeld op basis van art. 6:106 BW. De Rotterdamse schaal betreft een ordening van smartengeldbedragen bij letsel en andere persoonsaantastingen en bevat indicaties voor het toekennen van een passende immateriële schadevergoeding. Paragraaf 5.2. van de Rotterdamse schaal heeft betrekking op de relevante factoren voor de omvang van het smartengeld in geval van een Whiplash Associated Disorder (WAD). De rechtbank gaat daarbij uit van een ernstige WAD omdat sprake is van vastgestelde fysieke klachten en mentale klachten en [eisende partij] bovendien blijvend (gedeeltelijk) arbeidsongeschikt is, de mate van uitval vrij groot is en hij aanzienlijke beperkingen ervaart in het dagelijkse leven. Voor deze categorie geldt een indicatie van smartengeldbedragen van € 10.000 tot € 25.000.

2.24.

2.25.

Dit alles in aanmerking nemend concludeert de rechtbank dat een bedrag van € 25.000,- redelijk is. Daarop moet naar het oordeel van de rechtbank een correctie van 50% worden toegepast, zodat het bedrag uit komt op € 12.500,-.

2.26.

[eisende partij] heeft bij dagvaarding aanspraak gemaakt op een bedrag van € 77.646,32 aan buitengerechtelijke kosten. In de conclusie na deskundigenbericht van de rekenkundige heeft [eisende partij] het bedrag bijgesteld naar € 65.981,86.

2.27.

Uitgangspunt is dat een slachtoffer van een ongeval jegens de partij die aansprakelijk is voor de gevolgen van dat ongeval, recht heeft op vergoeding van de door hem gemaakte redelijke kosten van buitengerechtelijke rechtsbijstand, verleend door een advocaat van zijn keuze. Of buitengerechtelijke kosten van rechtsbijstand voor vergoeding in aanmerking komen, hangt ervan af of die kosten de dubbele redelijkheidstoets kunnen doorstaan. Daarbij gaat het erom of het in verband met een onderzoek naar de mogelijke gevolgen van het ongeval redelijk was om buitengerechtelijke rechtsbijstand in te roepen, en of de daartoe gemaakte kosten redelijk zijn.5

2.28.

De rechtbank stelt vast dat het gevorderde bedrag bestaat uit:

• -

  de kosten voor het opstellen van het rapport door Aeternus;

• -

  de extra accountantskosten;

• -

  kosten voor rechtsbijstand.

2.29.

2.30.

2.31.

2.32.

[eisende partij] vordert een bedrag van € 7.206,- vanwege kosten voorlopig deskundigenberichten. Dit bedrag ziet op de kosten van [deskundige 2] en [deskundige 3] in verband met de voorlopig deskundigenberichten. Bij beschikking van 26 augustus 2020 heeft de rechtbank bepaald dat de kosten van de voorlopig deskundigenberichten bij helfte moesten worden verdeeld. Het door [eisende partij] gevorderde bedrag ziet op door hem betaalde helft van die kosten. [eisende partij] stelt dat deze kosten volledig voor vergoeding in aanmerking komen en er ter zake geen ruimte bestaat voor een correctie vanwege eigen schuld. Arriva stelt dat deze kosten onder het bereik van artikel 241 Rv zijn komen te vallen. De kosten zijn van kleur verschoten door het aanhangig maken van de bodemprocedure. Volgens Arriva moet de vordering worden afgewezen omdat deze valt onder de proceskostenvergoeding die de rechtbank nog zal uitspreken.

2.33.

De beslissing van de rechter over het voorschot op de kosten van het deskundigenbericht heeft een provisioneel karakter8, zodat de rechter bij de uiteindelijke beslissing over de proceskostenveroordeling niet is gebonden aan de eerdere beslissing over de betaling van het voorschot. De rechtbank oordeelt dat ook hiervoor geldt om redenen als hiervoor genoemd dat Arriva 75% van de totale kosten aan [eisende partij] moet voldoen. Dit betekent dat van het bedrag dat [eisende partij] vordert een bedrag van € 3.603,- kan worden toegewezen.

2.34.

Ook voor de kosten verbonden aan de onderzoeken door/rapporten van [deskundige 4] , [deskundige 5] en [deskundige 1] geldt dat Arriva gehouden is om 75% daarvan te voldoen. Omdat Arriva reeds de helft van de kosten verbonden aan de onderzoeken van [deskundige 4] , [deskundige 5] en [deskundige 1] heeft voldaan, betekent dat dat Arriva de helft van de door [eisende partij] ter zake betaalde bedragen moet voldoen. Voor het rapport van Triage geldt dat Arriva deze kosten nog niet gedeeltelijk heeft voldaan. Arriva moet daarom 75% van de door [eisende partij] gevorderde kosten van Triage aan [eisende partij] vergoeden. Voor de onderzoeken door [deskundige 4] , [deskundige 5] en [deskundige 1] komen de toe te wijzen bedragen daarmee uit op: € 1.858,-, € 2.668,- en € 800,-; voor het rapport van Triage op: € 2.680,-.

2.35.

[eisende partij] maakt aanspraak op wettelijke rente over de deskundigenkosten vanaf 22 mei 2017. De rechtbank is van oordeel dat de wettelijke rente niet eerder verschuldigd kan zijn dan vanaf het moment waarop de kosten zijn gemaakt, zodat de wettelijke rente niet vanaf 22 mei 2017 kan worden toegewezen. Voor de kosten van voorlopig deskundigenbericht zal de rechtbank de wettelijke rente toewijzen vanaf datum dagvaarding en voor de overige deskundigenkosten vanaf datum vonnis.

2.36.

Partijen twisten over het bedrag dat Arriva reeds als voorschot aan [eisende partij] heeft voldaan. Volgens [eisende partij] bedraagt dit bedrag € 51.413,49. Volgens Arriva € 58.913,49. Het verschil tussen deze bedragen is € 7.500,-. Daaruit leidt de rechtbank af dat het verschil zit in het door Arriva gestelde in 2017 – via Delta Loyd betaalde bedrag van € 7.500,-. [eisende partij] heeft naar het oordeel van de rechtbank onvoldoende betwist dat door hem in 2017 een bedrag van € 7.500,- aan voorschot is ontvangen van Delta Loyd (dat feitelijk is betaald door Arriva). De rechtbank gaat daarom uit van een bedrag van € 58.913,49 aan reeds betaalde voorschotten. Dit bedrag moet in mindering strekken op het door Arriva aan [eisende partij] te betalen bedrag.

2.37.

Dit leidt tot de conclusie dat de vordering onder 2 tot een bedrag van € 410.705,00 kan worden toegewezen.

2.38.

Partijen zijn het erover eens dat de betaalde voorschotten per 22 mei 2017 kunnen worden verrekend. Bovenstaand is geoordeeld over de (ingangsdatum van de) wettelijke rente over de inkomensschade en de deskundigenkosten. Het resterende schadebedrag waar dan nog apart wettelijke rente over loopt is € 17.847,- en kan zoals gevorderd worden toegewezen vanaf 22 mei 2017.

2.39.