GHSHE 021225 zelfstandig airco-installateur; hypothetisch pensioen op 65 wegens fysiek zwaar werk; dat en waarom het bedrijf ook daarna waarde vertegenwoordigd is onvoldoende aangetoond

6.1.1.

In het tussenarrest van 3 september 2024 heeft het hof geoordeeld, zakelijk samengevat, dat de feiten en omstandigheden die zich bij en na het sluiten van de overeenkomst tussen [appellant] en [xx] hebben voorgedaan, meebrengen dat [appellant] er vanuit mocht gaan dat hij de overeenkomst had gesloten met [xx] als zijn contractuele wederpartij (rechtsoverweging 3.5.2). Ook heeft het hof geoordeeld dat de oorzaak van het aan [appellant] overkomen ongeval is gelegen in de omstandigheid dat [persoon B] aan [appellant] een heftruck met palletkooi ter beschikking heeft gesteld om te gebruiken voor het werken op een hoogte van vier meter voor het plaatsen van een buiten-unit van het airconditioningsysteem. [persoon A] , die werkzaam was voor [xx] en die door [persoon B] , haar bestuurder, was geïnstrueerd om met de heftruck de palletkooi op te halen, heeft bij het bevestigen van de palletkooi op de heftruck de lepels van de heftruck ingestoken aan de verkeerde en kantelgevaarlijke zijde van de pallet waar de kooi op was bevestigd, waardoor voor [appellant] een kantelgevaarlijke situatie ontstond, welk gevaar zich vervolgens heeft verwezenlijkt (rechtsoverweging 3.6.5). Verder heeft het hof geoordeeld dat de omstandigheden van dit geval meebrengen dat het ter beschikking stellen aan [appellant] van de ondeugdelijk geprepareerde heftruck met palletkooi tegenover [appellant] een onrechtmatige daad oplevert en dat grond bestaat voor toerekening daarvan aan [xx] (rechtsoverwegingen 3.6.8 en 3.6.13). Het hof acht [xx] daarom aansprakelijk ex artikel 6:162 BW voor de schade die [appellant] door het ongeval heeft geleden (rechtsoverweging 3.6.16). Daarnaast brengen de feiten en omstandigheden in deze zaak mee dat [xx] ook op grond van artikel 6:170 BW aansprakelijk is te achten tegenover [appellant] voor diens schade als gevolg van het ongeval (rechtsoverweging 3.6.17). Voorts heeft het hof geoordeeld dat sprake is van dertig procent eigen schuld van [appellant] (rechtsoverwegingen 3.7.2 en 3.7.3). Vervolgens heeft het hof overwogen dat het hof op grond van artikel 612 Rv in deze procedure zal beoordelen wat de omvang van de schade is die [appellant] als gevolg van het ongeval heeft geleden en waarvoor [xx] voor 70% aansprakelijk is. Met het oog daarop en op een te gelasten mondelinge behandeling met als doel het beproeven van de mogelijkheden van een minnelijke regeling heeft het hof [appellant] opgedragen om te zorgen voor een schadebegroting met onderbouwing, waaronder bewijs van inkomsten over de periode van vijf jaar vóór tot en met vijf jaar na het ongeval en om het percentage blijvende invaliditeit te onderbouwen met een onderliggend oordeel van een medisch deskundige (rechtsoverwegingen 3.9.1 en 3.9.2).

6.1.2.

Op 26 maart 2025 heeft de gelaste mondelinge behandeling plaatsgevonden, waarbij bij aanvang door de voorzitter is medegedeeld dat, gelet op de aard van de zitting, in beginsel wordt afgezien van het opnemen van verklaringen (proces-verbaal van mondelinge behandeling na tussenarrest, pagina 2). Van de zijde van het hof is gedurende de zitting verduidelijkt dat hetgeen bij die gelegenheid tussen partijen en het hof aan gedachten is gewisseld, een voorlopig karakter heeft. Partijen hebben geen minnelijke regeling bereikt, waarna de voorzitter de zaak naar de rol heeft verwezen voor memorie omtrent uitlating hoogte van de schade aan de zijde van appellant (proces-verbaal, pagina 2). Vervolgens hebben partijen ieder een memorie met nadere producties genomen.

6.2.1.

In de memorie van uitlating omvang schade tevens wijziging van eis heeft [appellant] zijn eis opnieuw gewijzigd en gevorderd:

1. te vernietigen de vonnissen waarvan beroep;

2. alsnog te verklaren voor recht dat:

a. a) [xx] aansprakelijk is voor de door [appellant] ten gevolge van het ongeval van

26 juni 2019 geleden en nog te lijden schade;

b) NN, op grond van de directe actie ex artikel 7:954 BW, jegens [appellant] gehouden is

3. [xx] en NN hoofdelijk te veroordelen tot vergoeding van de door [appellant] ten gevolge van voornoemd ongeval (d.d. 26 juni 2019) geleden en nog te lijden schade,

4. [xx] en NN Schadeverzekering hoofdelijk te veroordelen tot betaling van een voorschot van € 450.000,-, vermeerderd met de wettelijke rente, op de door [appellant] ten gevolge van voornoemd ongeval (d.d. 26 juni 2019) geleden en nog te lijden schade;

5. [xx] en NN Schadeverzekering hoofdelijk te veroordelen, des de ene partij betaalt aan [appellant] de ander is gekweten voor dat bedrag, in de kosten van beide instanties, te vermeerderen met nakosten en rente;

één en ander, voor zover mogelijk, uitvoerbaar bij voorraad.

6.2.2.

6.2.3.

6.2.4.

a. het ongeluk staat niet in de weg aan uitbreiding van [zz] , en daarom is niet aannemelijk dat [zz] in de hypothetische situatie zonder ongeval meer monteurs in dienst zou hebben dan in de werkelijke situatie met ongeval;

b. de ongevalsgevolgen verhinderen slechts dat [appellant] zelf uitvoerende installatiewerkzaamheden verricht, maar niet dat hij de administratie voert, medewerkers aanstuurt en begeleidt, de inkoop doet, offertes en facturen opstelt en contacten onderhoudt met klanten, de leveranciers en de boekhouder;

c. [zz] heeft als kleine installatieonderneming, waarbij de goodwill verbonden is aan de persoon van de eigenaar, geen noemenswaardige verkoopwaarde;

d. in de hypothetische situatie zonder ongeval moet worden uitgegaan van een jaarinkomen van € 85.291, zijnde het gemiddelde van de winst voor belastingen over de jaren 2017 en 2018 waarop de inflatiecorrectie werd toegepast, afgezet tegen de gerealiseerde resultaten, exclusief ‘zwarte’ verdiensten, in de werkelijke situatie met ongeval;

e. uitgegaan moet worden van een gemiddelde brutowinstmarge van 36,92%;

f. een afbouw door [appellant] van zijn werkzaamheden vanaf enkele maanden na zijn 63ste maar wel met de aanname dat hij, afbouwend, blijft doorwerken tot zijn AOW-leeftijd;

g. hantering van 1 juli 2025 als kapitalisatiedatum.

6.2.5.

Het hof zal hierna eerst een aantal nadere feiten vaststellen die het van belang acht voor het vaststellen van de hoogte van schade. Daarbij stelt het hof voorop dat het gronden ziet voor het vaststellen van een bedrag aan schadevergoeding ineens; voor een periodieke afwikkeling, op jaarbasis, ziet het hof geen grond. Vervolgens zal het hof ingaan op de door [appellant] opgevoerde schadeposten en waar mogelijk de omvang ervan vaststellen, met inachtneming van het verweer van [geïntimeerden] daartegen. In dat verband zal blijken dat het hof wat betreft de post ‘verlies aan arbeidsvermogen’ het weliswaar mogelijk acht de uitgangspunten voor de wijze waarop de omvang van die post moet worden vastgesteld te formuleren, maar het ook nodig acht een deskundige te benoemen om de hoogte van het ermee gemoeide bedrag te berekenen. Tegen deze achtergrond overweegt het hof verder als volgt.

6.3.1.

[appellant] , geboren op 20 september 1969, was ten tijde van het ongeval op 26 juni 2019 49 jaar. [appellant] bereikt de pensioengerechtigde leeftijd op 20 december 2036 (67 jaar en 3 maanden).

6.3.2.

[appellant] is begonnen met zijn eenmanszaak [zz] in het jaar 2000. Vanaf de start in 2000 tot aan het ongeval in 2019 had hij geen personeel in dienst. [appellant] voerde in de regel alle werkzaamheden zelf uit. Soms schakelde hij voor opdrachten derden in.

6.3.3.

Bij [appellant] is op 19 november 2024 een expertiseonderzoek verricht door Assoc. Prof. Dr. [persoon D] , wervelkolom, orthopedisch en kinderorthopedisch chirurg (hierna: [persoon D] ). Daarvan is een rapport opgesteld, gedateerd 4 januari 2025 (hierna: het expertiserapport; productie 30 bij akte wijziging van eis van 25 maart 2025). In het onderdeel ‘Speciële anamnese en huidige klachten’ staat onder meer het volgende:

6.3.4.

In het onderdeel “Beantwoording der vragen” (pagina 15 e.v.) bevat het expertiserapport onder meer het volgende:

f. Wat is de diagnose op uw vakgebied? Wilt u daarbij uw differentiaal diagnostische overweging geven?

g. welke huidige mate van functieverlies (impairment) kunt u vaststellen op uw vakgebied? Wilt u dit uitdrukken in een percentage volgens de richtlijnen van de American Medical Association (AMA Guides, 6de druk), aangevuld met eventuele richtlijnen/leidraad van uw eigen beroepsvereniging?

i. Acht u de huidige toestand van de onderzochte zodanig dat een beoordeling van de blijvende gevolgen van het ongeval mogelijk is, of verwacht u in de toekomst nog een belangrijke verbetering of verslechtering van het op uw vakgebied geconstateerde letsel?

6.3.5.

[persoon D] gaat in het expertiserapport ook in op vragen betreffende de situatie zonder ongeval. Het expertiserapport bevat in dat verband onder meer het volgende (pagina 21):

6.3.6.

Bij het expertiserapport is een beperkingenlijst gevoegd. Daaruit volgt dat [appellant] volgens [persoon D] ernstige beperkingen kent wat betreft: staan; lopen; trappenlopen; klimmen en klauteren; knielen, kruipen en hurken; gebogen werken; bukken en torderen; tillen; duwen en trekken; dragen. Verder kent [appellant] volgens [persoon D] lichte tot matige beperkingen wat betreft: zitten; reiken. Als persoonlijk risico ziet [persoon D] voor [appellant] het werken op ladders en steigers. De vibratiebelasting bij werken met zware machines kwalificeert [persoon D] als ernstig.

6.3.7.

De medisch adviseur van NN Schadeverzekering heeft het rapport van [persoon D] beoordeeld en is het eens met de uitkomsten van het rapport. Het rapport van [persoon D] kan ook volgens [geïntimeerden] als uitgangspunt voor de schadeberekening dienen.

6.3.8.

[appellant] kan als gevolg van het ongeval het uitvoerende werk niet meer zelf verrichten. Per 2021 heeft [appellant] voor het uitvoerend werk [persoon C] (hierna: [persoon C] ) in dienst genomen. [persoon C] is zelfstandig inzetbaar en wordt regelmatig ondersteund door een derde. [appellant] doet de administratie en haalt de opdrachten binnen.

6.3.9.

Blijkens een uittreksel uit het handelsregister, gedateerd 24 december 2024, is op 26 juni 2024 de besloten vennootschap [zz] B.V. opgericht (bijlage 4 bij het rapport van het door [xx] ingeschakelde Pott Expertise dat is overgelegd als productie E bij akte overlegging producties zijdens [geïntimeerden] ). Volgens datzelfde uittreksel is de besloten vennootschap [++] Holding B.V. de enig aandeelhouder en bestuurder van [zz] B.V. is. Uit een uittreksel uit het handelsregister betreffende [++] Holding B.V., eveneens gedateerd 24 december 2024, volgt dat ook deze vennootschap is opgericht op 26 juni 2024, met [appellant] als enig aandeelhouder en bestuurder (bijlage 5 bij het rapport van het door [xx] ingeschakelde Pott Expertise dat is overgelegd als productie E bij akte overlegging producties zijdens [geïntimeerden] ).

6.4.1.

Bij het berekenen van het verlies aan arbeidsvermogen van [appellant] stelt het hof het volgende voorop. Het bestaan en de omvang van schade door verminderd arbeidsvermogen na een ongeval dient te worden vastgesteld door een vergelijking te maken tussen het inkomen van de benadeelde in de feitelijke situatie na het ongeval en het inkomen dat de benadeelde in de hypothetische situatie zonder ongeval zou hebben verworven. De stelplicht en bewijslast van het bestaan en de omvang van de schade liggen in beginsel op de benadeelde. Aan de benadeelde mogen in dit verband echter geen strenge eisen worden gesteld; het is immers de aansprakelijke veroorzaker van het ongeval die aan de benadeelde de mogelijkheid heeft ontnomen om zekerheid te verschaffen omtrent hetgeen in die hypothetische situatie zou zijn geschied (HR 17 februari 2017, ECLI:NL:HR:2017:273). Bij de beoordeling van de hypothetische situatie komt het dan ook aan op hetgeen hieromtrent redelijkerwijs te verwachten valt (zie onder meer HR 15 mei 1998, ECLI:NLHR:1998:ZC2654 en HR 14 januari 2000, ECLI:NL:HR:2000:AA4277). In dat verband dienen de goede en kwade kansen te worden afgewogen, bij welke afweging de rechter een aanzienlijke mate van vrijheid heeft. Hoewel het resultaat van die afweging in cassatie beperkt toetsbaar is, dient het oordeel van de rechter wel consistent en begrijpelijk te zijn (HR 17 februari 2017, ECLI:NL:HR:2017:273).

6.4.2.

In dit verband wijst het hof hier al op het volgende. Hiervoor is bij de feiten vermeld dat op 26 juni 2024 de besloten vennootschap [zz] is opgericht. Naar het hof begrijpt, mede in het licht van hetgeen daarover verder in de stukken is uiteengezet, heeft [zz] B.V. per 26 juni 2024 de voorheen door [appellant] in de vorm van een eenmanszaak gedreven onderneming (‘vestiging’) voortgezet. Pott Expertise, de deskundige die door [geïntimeerden] is ingeschakeld met het oog op de vaststelling van de schade wegens verlies aan arbeidsvermogen, maakt daarvan melding in zijn rapport van 20 februari 2025 (productie E bij akte overlegging aanvullende producties, pagina 11). [appellant] en [geïntimeerden] hebben aan deze omstandigheid echter geen consequenties verbonden wat betreft de omvang van de schade wegens verlies aan arbeidsvermogen, althans geen voor het hof kenbare consequenties. Het hof gaat daarom hierna bij de begroting van de omvang van de schade aan deze omstandigheid voorbij en gaat uit van de door [appellant] als zelfstandige geleden schade.

6.4.3.

Zoals hiervoor al is overwogen (rechtsoverweging 6.2.3), heeft [appellant] zijn gewijzigde eis wat betreft de component ‘verlies aan arbeidsvermogen’ toegelicht met een verwijzing naar de documenten die zijn overgelegd als productie 47 bij zijn memorie van uitlating omvang schade. Het eerste van die documenten bevat een opsomming van uitgangspunten waarop kennelijk de daarop volgende berekeningen van de schade wegens verlies aan arbeidsvermogen zijn gebaseerd. Zonder concrete nadere toelichting die is gegrond op onderliggende documentatie en onderbouwing, welke nadere toelichting ontbreekt, zijn de gehanteerde uitgangspunten niet voldoende navolgbaar. Naar het oordeel van het hof kunnen zij daarom niet als uitgangspunt dienen voor de berekening van de schade wegens verlies aan arbeidsvermogen in deze zaak. Het hof gaat er daarom aan voorbij. Voor het begroten van de schade wegens verlies aan arbeidsvermogen acht het hof, daarbij in aanmerking nemend wat partijen daarover over en weer hebben aangevoerd, het volgende van belang.

6.5.1.

Bij de begroting van de door [appellant] geleden inkomensschade acht het hof van belang dat [appellant] ten tijde van het ongeval een eenmanszaak dreef en zijn inkomen toen verwierf als zelfstandige, waarbij hij naar eigen zeggen alleen bij grotere projecten af en toe aanvullend derden inschakelde om te assisteren bij de uitvoering. [appellant] heeft aanvankelijk het standpunt ingenomen, zakelijk weergegeven, dat buiten twijfel staat dat [appellant] een substantiële groei van zijn bedrijf zou hebben verwezenlijkt als het ongeval hem niet was overkomen en hij volledig arbeidsgeschikt zou zijn geweest, en dat het redelijk is te verwachten dat hij zijn bedrijf zou hebben uitgebreid tot 8 fte met de bijbehorende omzetstijging (pleitnota [appellant] mondelinge behandeling op 26 maart 2025, randnummers 10/11). Daarbij heeft hij, onder verwijzing naar het rapport van [yy] van 10 juli 2024 (productie 33 bij akte wijziging van eis tevens indiening stukken), gewezen op de groei binnen de branche van de koeltechniek (pleitnota mondelinge behandeling 26 maart 2025, randnummer 10). Hoewel de schadevordering van [appellant] na de hiervoor in rechtsoverweging 6.2.1 weergegeven eiswijziging niet langer mede is gebaseerd op een uitbreiding van de onderneming tot 8 fte zal het hof toch ingaan op deze gestelde uitbreiding, mede omdat [appellant] er nog wel op wijst in zijn toelichting op de gewijzigde eis en omdat ook [geïntimeerden] zijn ingegaan op de veronderstelde uitbreidingsmogelijkheden voor [appellant] . Het hof overweegt daarover als volgt.

6.5.2.

Het hof acht niet aannemelijk dat [appellant] in de situatie zonder ongeval zijn onderneming substantieel zou hebben uitgebreid, zoals tot de door hem aanvankelijk gestelde 8 fte. Hiervoor is vastgesteld dat [appellant] ten tijde van het ongeval, op 26 juni 2019, 49 jaar oud was en toen al sinds 2000, en dus al ongeveer 19 jaar, zijn bedrijf in de vorm van een eenmanszaak exploiteerde (rechtsoverwegingen 6.4.1/6.4.2) Niet gesteld of gebleken is dat [appellant] ten tijde van het ongeval concrete plannen had om zijn bedrijf uit te breiden op de wijze en in de mate die door hem is gesteld. Ook heeft [appellant] geen concrete feiten en omstandigheden gesteld die aannemelijk maken dat hij op 49-jarige leeftijd, nadat hij gedurende een periode van 19 jaar zijn bedrijf als zelfstandige in de vorm van een eenmanszaak had geëxploiteerd waarbij hij slechts af en toe derden inschakelde voor assistentie bij grote projecten, erin zou zijn geslaagd om qua wijze van werken een zodanige omslag te maken dat hij leiding zou hebben kunnen geven aan een bedrijf met, naast [appellant] zelf, nog zeven andere krachten. Het exploiteren van een bedrijf met een dergelijke omvang zou van [appellant] wezenlijk andere acquisitieve, delegerende en aansturende vaardigheden hebben gevergd. Uit niets blijkt dat [appellant] destijds ambieerde om zich in die richting te ontwikkelen en dat hij daartoe in staat was. Het hof gaat er daarom aan voorbij.

6.5.3.

Als niet dan wel onvoldoende concreet weersproken staat vast dat de omzetcijfers van de branche waarin [appellant] met zijn eenmanszaak actief was in de jaren voorafgaand aan het ongeval een stijgende lijn lieten zien, welke lijn zich ook in de jaren na het ongeval heeft voortgezet. Zo was de branche-brede omzet in 2022 57% hoger dan in 2015 en ook de winstgevendheid is in die periode toegenomen van ongeveer 7,2% in 2016 tot 10,7% in 2022/2023 ( [yy] , pagina 14, productie 33 van [appellant] ). Ook de onderneming van [appellant] liet in de jaren voorafgaande aan het ongeval gemiddeld genomen groei van de omzet en winst zien. Het hof wijst op het overzicht van de winst- en verliesrekeningen van [zz] over de jaren 2014 tot en met 2018 dat onderdeel is van bijlage 1 bij het rapport van Pott Expertise van 20 februari 2025 (productie E bij akte overlegging aanvullende producties zijdens [geïntimeerden] ). In dit verband komt naar het oordeel van het hof ook betekenis toe aan de uiteenzetting van [yy] over de verwachte toekomstige marktontwikkelingen die erop neerkomen dat sprake zal zijn van verdere groei van de markt voor airconditioningsystemen (pagina’s 15 en 16 van het hiervoor genoemde rapport). Verder heeft [appellant] een verklaring van [persoon C] ingebracht waarin staat dat [persoon C] [appellant] sinds 2012 kent, dat [appellant] hem heeft geadviseerd om eerst diverse airconditioning-, koeltechniek en elektro-opleidingen te volgen en dat het altijd de bedoeling is geweest om bij [appellant] in dienst te treden. Volgens [appellant] zou hij [persoon C] ook in de situatie zonder ongeval per 2021 hebben aangenomen. Gegeven het feit dat [appellant] al eerder af en toe derden inschakelde, de positieve marktontwikkelingen in de branche en de verklaring van [persoon C] dat het voorafgaand aan het ongeval al de bedoeling was dat [appellant] hem in dienst zou nemen en, gelet op de hiervoor genoemde groei van de omzet en winst van de eigen onderneming van [appellant] en de verwachte verdere groei van de markt voor airconditioningsystemen, acht het hof het, daarbij de goede en kwade kansen afwegende, een redelijke verwachting dat [appellant] in de situatie zonder ongeval wel tot enige uitbreiding van zijn onderneming zou zijn overgegaan. Op grond van voornoemde concrete aanwijzingen gaat het hof ervan uit dat [appellant] in dat geval het bedrijf zou hebben uitgebreid door één persoon full time (voor 40 uur per week) in dienst te nemen per 2021. Voor verdere uitbreiding bestaan naar het oordeel van het hof geen (voldoende) concrete aanwijzingen, dus ook niet per 2029 met nog een tweede extra arbeidskracht. Naar het oordeel van het hof valt redelijkerwijs te verwachten dat [appellant] zijn bedrijf op die wijze (met één werknemer full time in dienst) zou hebben voortgezet tot aan zijn pensioengerechtigde leeftijd.

6.5.4.

Dat de heer [appellant] vóór het ongeval bekend was met een te hoge bloeddruk en een hoog cholesterolgehalte, zoals [geïntimeerden] hebben aangevoerd, acht het hof een onvoldoende concrete aanwijzing voor de aanname dat [appellant] vanwege medische redenen al eerder zou zijn uitgevallen dan met 67 jaar en 3 maanden. Dat met dit soort klachten over het algemeen die werkzame leeftijd niet wordt gehaald, hebben [geïntimeerden] onvoldoende onderbouwd. Desalniettemin acht het hof het, wederom de goede en kwade kansen afwegende, geen redelijke verwachting dat [appellant] in de situatie zonder ongeval tot aan zijn pensioengerechtigde leeftijd van 67 jaar en drie maanden de door hem tot het ongeval uitgevoerde montage- en installatiewerkzaamheden zou zijn blijven verrichten. Voor zover [appellant] daarvan is uitgegaan bij de door hem berekende inkomensschade volgt het hof [appellant] daarin niet. De situatie zonder ongeval gaat er immers vanuit dat [appellant] zelf de airconditioningsystemen zou zijn blijven monteren en installeren. Uit hetgeen partijen in dit geding over dat werk hebben aangevoerd en aan stukken hebben overgelegd, leidt het hof af dat het fysiek belastend werk betreft. Er wordt immers gewerkt met zware apparaten die moeten worden gedragen en getild, en die vaak op zodanige hoogte moeten worden aangebracht dat een ladder of steiger nodig is. Met inachtneming van de onzekerheden en de goede en kwade kansen die gemoeid zijn met het bepalen van de leeftijd waarop [appellant] in de hypothetische situatie zonder ongeval met pensioen zou zijn gegaan, stelt het hof het moment waarop [appellant] dat zou hebben gedaan in redelijkheid op een datum die is gelegen in het jaar dat hij 65 wordt, namelijk op 26 juni 2034, zijnde 15 jaar na het ongeval.

6.6.1.

Niet in geschil is dat [appellant] als gevolg van het ongeval zelf geen uitvoerende werkzaamheden meer kan verrichten. [appellant] doet de acquisitie en administratie van de onderneming. De uitvoerende werkzaamheden zijn na het ongeval in 2019 gedurende twee maanden geheel stopgezet en in de direct daarop volgende jaren is de omzet en de winst van de onderneming gelimiteerd geweest door de beperkt beschikbare arbeid. [appellant] heeft per 2021 [persoon C] full time (voor 40 uur) in dienst genomen om de uitvoerende werkzaamheden te verrichten die [appellant] niet meer kan verrichten. [persoon C] werkt zelfstandig en (net als in de situatie voorafgaand aan het ongeval) worden er regelmatig (niet zelfstandig inzetbare) derden ingeschakeld. Tot op heden heeft [appellant] het bedrijf niet verder uitgebreid en er bestaan geen (voldoende) concrete aanknopingspunten voor de verwachting dat dit in de toekomst wel zal gebeuren, waarbij het hof ook wijst op hetgeen hiervoor bij de bespreking van de situatie zonder ongeval is overwogen over de wijze waarop [appellant] zijn onderneming gedurende 19 jaar, tot het hem overkomen ongeval, heeft bestierd. Het hof gaat er daarom bij de verdere schadebegroting vanuit dat [appellant] in de situatie met ongeval zijn onderneming niet verder uitbreidt dan met één vaste arbeidskracht opdat deze het uitvoerende werk kan verrichten ter vervanging van [appellant] . In dit verband acht het hof ook van belang dat uit het rapport van [persoon D] en de daarbij gevoegde beperkingenlijst voldoende blijkt dat [appellant] zelf geen onopgeleid personeel kan opleiden als gevolg van het ongeval. Zo is [appellant] ernstig beperkt in lopen en staan en zijn knielen, kruipen, hurken en gebogen werken ernstig beperkt tot onmogelijk.

6.6.2.

[appellant] heeft er in zijn memorie van uitlating omvang schade op gewezen dat de continuïteit van zijn bedrijf als gevolg van het ongeval (economisch) kwetsbaar is geworden doordat hij zelf geen uitvoerende werkzaamheden meer kan verrichten en ook zelf geen nieuw personeel meer kan opleiden. Als [persoon C] vertrekt, waarmee volgens [appellant] serieus rekening moet worden gehouden, zal het bedrijf volgens [appellant] de opdrachten niet meer kunnen uitvoeren, hetgeen desastreus zou zijn voor zijn bedrijf. Ten eerste stelt het hof vast dat [appellant] daarmee al is ingegaan op de eventualiteit van een vertrek van [persoon C] en de mogelijk desastreuze gevolgen daarvan voor zijn bedrijf. Mede gelet daarop ziet het hof geen reden om [appellant] daartoe nogmaals de gelegenheid te geven, zoals verzocht bij H-formulieren van respectievelijk 11 augustus 2025 en 14 november 2025. Verder overweegt het hof hierover het volgende. Dat [persoon C] op korte termijn vertrekt, omdat hij voor zichzelf wil beginnen of om andere redenen, acht het hof gezien zijn jonge leeftijd en het feit dat dit zijn eerste baan is, een reële eventualiteit. [geïntimeerden] hebben (al tijdens de op 26 maart 2025 gehouden mondelinge behandeling) in dit verband aangevoerd dat [appellant] dan ander opgeleid personeel kan aannemen en inzetten. [appellant] is daarop in zijn memorie van uitlating omvang schade niet (voldoende) ingegaan. Dat en waarom [appellant] geen ander opgeleid personeel kan aantrekken of inzetten ter vervanging van [persoon C] , heeft hij naar het oordeel van het hof in dit licht onvoldoende onderbouwd. Uit de verklaring van [persoon C] blijkt dat ook hij eerst elders is opgeleid en daarna pas bij [appellant] in dienst kwam. Dit was na het ongeval. Onduidelijk blijft waarom [appellant] niet opnieuw iemand in dienst zou kunnen nemen die elders is opgeleid. Zonder concrete nadere toelichting, die ontbreekt, is de enkele opmerking dat het moeilijk is om personeel te vinden, onvoldoende. Zo heeft [appellant] niet nader toegelicht waarom bijvoorbeeld het bieden van een meer dan marktconform salaris er toch niet in zou resulteren dat hij na een vertrek van [persoon C] een nieuwe uitvoerende medewerker zou kunnen aantrekken. Dat een vertrek van [persoon C] desastreuze gevolgen heeft in die zin dat [appellant] dat in het geheel niet kan opvangen, heeft hij daarmee onvoldoende onderbouwd.

6.7.

6.8.

Voorts gaat het hof voorbij aan aannames over door [appellant] gegenereerde ‘zwarte’ omzet, zowel waar het gaat om de periode vóór het ongeval als wat betreft de periode erna. [appellant] heeft deze bij de schadeberekening die ten grondslag ligt aan de gewijzigde eis achterwege gelaten (memorie van uitlating omvang schade tevens gewijzigde eis, randnummer 8), terwijl [geïntimeerden] er wel op wijzen, maar er geen conclusies aan verbinden, althans geen voor het hof kenbare conclusies (antwoordmemorie uitlating omvang schade, pagina 9/10 sub d).

6.12.

Over de hoogte van het smartengeld (€ 35.000) zijn partijen het eens.

6.14.

[appellant] heeft de wettelijke rente gevorderd vanaf het ontstaan van de schade. Omdat dit het uitgangspunt is, heeft [appellant] daar in beginsel recht op. Op de wijze waarop de gevorderde wettelijke rente zal worden toegewezen, zal het hof terugkomen in het eindarrest.

6.15.

De zaak zal naar de rol worden verwezen van zes weken na de datum van dit arrest voor akte uitlating als bedoeld in rechtsoverweging 6.8.3 van dit arrest.

6.16.

Het hof zal iedere verdere beslissing aanhouden. Gerechtshof 's-Hertogenbosch 2 december 2025, ECLI:NL:GHSHE:2025:3433