RBDHA 290426 subrogatieverbod uit 7:962 lid 3 geldt t.o.v. formele wg-er, niet t.o.v. inlenende wg-er, ook niet in intra-concernverband

4.1.

De rechtbank zal eerst ingaan op de (kern)vraag of ASR een vordering heeft op Equans, daarna op de hoogte van die vordering en tot slot op de proceskosten.

4.2.

In artikel 7:962 BW staat het volgende:

1. Indien de verzekerde terzake van door hem geleden schade anders dan uit verzekering vorderingen tot schadevergoeding op derden heeft, gaan die vorderingen bij wijze van subrogatie op de verzekeraar over voor zover deze, al dan niet verplicht, die schade vergoedt. De verzekerde moet zich, nadat het risico zich heeft verwezenlijkt, onthouden van elke gedraging welke aan het recht van de verzekeraar tegen die derden afbreuk doet.

2. De verzekeraar kan de vordering waarin hij is gesubrogeerd, of die hij door overdracht heeft verkregen, niet ten nadele van het recht op schadevergoeding van de verzekerde uitoefenen.

3. De verzekeraar krijgt geen vordering op de verzekeringnemer, een mede-verzekerde, de niet van tafel en bed gescheiden echtgenoot of de geregistreerde partner van een verzekerde, de andere levensgezel van een verzekerde, noch op de bloedverwanten in de rechte lijn van een verzekerde, op een werknemer of de werkgever van de verzekerde, of op degene die in dienst staat tot dezelfde werkgever als de verzekerde. Deze regel geldt niet voor zover zulk een persoon jegens de verzekerde aansprakelijk is wegens een omstandigheid die afbreuk zou hebben gedaan aan de uitkering, indien die omstandigheid aan de verzekerde zou zijn toe te rekenen.

4.3.

In deze zaak is niet in geschil dat Equans aansprakelijk is voor de schade die [naam] leed door het ongeval. De vraag is of een vordering tot schadevergoeding van [naam] op Equans – zoals ASR stelt – voor zover het zijn medische kosten betreft op grond van artikel 7:962 lid 1 BW bij wijze van subrogatie is overgegaan op ASR, die als verzekeraar die kosten vergoedde, of dat het bepaalde in artikel 7:962 lid 3 BW (het subrogatieverbod) daaraan in de weg staat.

4.4.

Tussen partijen is niet in geschil dat [naam] een arbeidsovereenkomst sloot met Equans Nederland en niet met Equans. Equans betoogt dat zij niettemin heeft te gelden als werkgever van [naam] in de zin van artikel 7:962 lid 3 BW omdat [naam] feitelijk permanent en exclusief bij haar was tewerkgesteld. Volgens ASR kan alleen de formeel juridische werkgever zich beroepen op het subrogatieverbod en gaat het verweer van Equans niet op. Het gaat in deze zaak dus om de vraag of Equans onder de reikwijdte valt van het begrip werkgever in artikel 7:962 lid 3 BW.

4.5.

Over de reikwijdte van het begrip werkgever in artikel 7:962 lid 3 BW heeft de Hoge Raad in 2014 een arrest gewezen, het Anderzorg-arrest1. In het Anderzorg-arrest ging het om de vraag of een benadeelde in dienst was van dezelfde werkgever als de aansprakelijk persoon. De benadeelde werkte voor die werkgever op grond van een arbeidsovereenkomst en de ander werkte daar ook maar was ingeleend. In het arrest staat onder meer het volgende.

3.5

4.6.

Volgens ASR biedt het arrest steun aan haar stelling dat Equans zich niet op het subrogatieverbod kan beroepen omdat met het begrip werkgever in 7:692 lid 3 BW (alleen) de formeel juridische werkgever wordt bedoeld en niet (ook) de inlener/materieel werkgever.

4.7.

4.8.

De rechtbank volgt Equans niet in haar betoog. Uit de wetsgeschiedenis van artikel 7:962 lid 3 BW komt zoals door de Hoge Raad in het Anderzorg-arrest beschreven naar voren dat de wetgever de voorkeur heeft gegeven aan een limitatieve opsomming van duidelijk afgebakende uitzonderingscategorieën boven een meer open geformuleerde maatstaf aan de hand waarvan moet worden beoordeeld of het aan de orde zijnde concrete geval beantwoordt aan de motieven voor het opnemen van de regeling in de wet. Dat betekent dat geen maatwerk wordt geleverd; er zullen duurzame relaties zijn die niet binnen de afbakening passen terwijl het in lijn zou zijn met de beoogde bescherming van de benadeelde als die relatie niet zou worden verstoord door verhaal, en tegelijkertijd zal het verbod ook gelden als in een concreet geval verstoring van de relatie door verhaal niet aan de orde is maar wel sprake is van een in het artikellid beschreven relatie. Er is dus geen ruimte om aan de hand van de concrete omstandigheden van het geval – in dit geval de aard en duur van de tewerkstelling van [naam] bij Equans – te beoordelen of sprake is van een arbeidsrelatie waarvoor het subrogatieverbod geldt.

4.9.

Het Hoge Raad in het arrest Achmea/Menzis uit 2021 (2) leidt naar het oordeel van de rechtbank niet tot een ander oordeel. Equans wijst erop dat als ASR Equans als aansprakelijke voor het arbeidsongeval zou mogen aanspreken tot vergoeding van de aan haar uitgekeerde bedragen, dat afbreuk zou doen aan het subrogatieverbod dat geldt ten aanzien van Equans Nederland. Uit het arrest Achmea/Menzis3 volgt volgens Equans dat het subrogatieverbod niet door regres mag worden omzeild en zij ziet daarin steun voor haar stelling dat ASR (ook) haar niet mag aanspreken.

4.10.

Het arrest Achmea/Menzis ziet op de volgende casus. Twee personen waren hoofdelijk verbonden voor de schade van de slachtoffers van een verkeersongeval, van wie één persoon de echtgenoot en vader van de slachtoffers (zijn echtgenote en hun zoon) is. De Hoge Raad oordeelde dat de strekking van artikel 7:962 lid 3 BW in dat geval meebrengt dat de verzekeraar die de schade van de slachtoffers heeft vergoed de aansprakelijke derde slechts kan aanspreken voor het deel van de schade dat overeenkomt met diens aandeel in het ontstaan van het ongeval. De verhaalsvordering van Menzis mocht niet ertoe leiden dat degene jegens wie een subrogatieverbod geldt, via een omweg toch wordt aangesproken.

4.11.

In deze zaak ligt het anders. Equans Nederland en Equans zijn niet beide aansprakelijk vanwege hun (al of niet te onderscheiden) aandeel in het ontstaan van de schade. Dat in hun onderlinge verhouding Equans, als zij door ASR uitgekeerde bedragen vergoedt, daarvoor regres zou kunnen nemen op Equans Nederland valt niet goed in te zien en is ook niet toegelicht. Het arrest biedt naar het oordeel van de rechtbank dan ook geen steun aan de stelling van Equans dat artikel 7:962 lid 3 BW zo moet worden uitgelegd dat ook zij onder de reikwijdte valt van het begrip werkgever voor wie het subrogatieverbod geldt.

4.12.

Het voorgaande leidt tot de conclusie dat de rechtbank voor de vraag of Equans zich kan beroepen op het subrogatieverbod voor werkgevers, van doorslaggevend belang vindt of Equans de (formeel juridische) werkgever was van [naam]. Omdat zij dat niet was, geldt voor haar niet het subrogatieverbod van artikel 7:962 lid 3 BW. De rechtbank gaat daarom niet in op de verdere stellingen van partijen over de duurzaamheid en exclusiviteit van de tewerkstelling van [naam] bij Equans.

4.13.

De rechtbank ziet geen aanleiding om de door Equans voorgestelde prejudiciële vragen te stellen over de reikwijdte van het subrogatieverbod. De rechter kan de Hoge Raad een rechtsvraag stellen ter beantwoording bij wijze van prejudiciële beslissing, indien een antwoord op deze vraag nodig is om op de vordering te beslissen en rechtsreeks van belang is voor a) een veelheid aan vorderingsrechten die gegrond zijn op dezelfde of soortgelijke feiten en uit dezelfde of soortgelijke samenhangende oorzaken voortkomen of b) voor de beslechting of beëindiging van talrijke andere uit soortgelijke feiten voortvloeiende geschillen, waarin dezelfde vraag zich voordoet (artikel 392 lid 1 Rv). Dat is met de vraag die in deze zaak moet worden beantwoord naar het oordeel van de rechtbank niet aan de orde.

4.14.

De conclusie is dan ook dat Equans kan worden aangesproken door ASR tot betaling van de door haar vergoede en door het ongeval veroorzaakte medische kosten van [naam].

4.15.

ASR vordert betaling van € 60.709,76, voor de medische kosten die ASR heeft vergoed aan [naam] als gevolg van het ongeval. ASR verwijst ter onderbouwing van de hoogte van de vordering naar de brief van 4 april 2024 (productie 6 van ASR), waarmee ASR jegens Equans aanspraak heeft gemaakt op vergoeding van de door vergoede kosten van in totaal € 60.709,76 en het bij die brief gevoegde verstrekkingsoverzicht. Daarnaast heeft ASR een chronologisch overzicht overgelegd van de data waarop ASR de kosten heeft vergoed die [naam] als gevolg van het ongeval heeft moeten maken (productie 11 van ASR). ASR heeft daarmee naar het oordeel van de rechtbank voldoende onderbouwd dat zij het gestelde bedrag aan zorgkosten daadwerkelijk heeft vergoed, ook al zijn geen betalingsbewijzen overgelegd.

4.16.

Het voorgaande leidt tot de conclusie dat de vordering van ASR tot betaling van een bedrag van € 60.709,76 zal worden toegewezen.

4.17.

Over het toe te wijzen bedrag is wettelijke rente toewijsbaar vanaf de data waarop ASR de betreffende medische kosten van [naam] heeft betaald. Die betaaldata blijken uit productie 11 van ASR.

4.18.

ASR heeft een bedrag van € 1.382,10 aan buitengerechtelijke kosten gevorderd. ASR heeft de omvang van de buitengerechtelijke kosten berekend conform de staffel bij het Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten.

4.19.

De rechtbank zal de vordering – mede gelet op de aanbevelingen van het Rapport Voorwerk II – afwijzen. ASR heeft weliswaar tijdens de mondelinge behandeling desgevraagd gesteld dat haar advocaat verschillende brieven heeft verzonden en heeft gecorrespondeerd met de arbeidsinspectie, maar zij heeft dat verder niet toegelicht of gespecificeerd. Dat is niet genoeg om aan te kunnen nemen dat er kosten zijn gemaakt anders dan voor verrichtingen waarvoor de proceskostenveroordeling een vergoeding insluit.